Van "gestorven tijdens de operatie" tot de val van een deel van het bankwezen -"de héraut van de vrije markt"-, de Vlaamse krantencommentatoren zijn vandaag bijzonder ironisch over de teloorgang van bank-verzekeraar Fortis. Vooral de noodlottig gebleken overname van een deel van ABN Amro en Fortis' miljardenwinst in 2007, 4 miljard euro, moeten het ontgelden.
Gedurfde overname
"Gisteren is op bijzonder dramatische wijze een einde gekomen aan de neergang van Fortis", schrijft Frederik Delaplace in De Tijd. "Helaas is tijdens de operatie ook de patiënt overleden."
België speelt "een van zijn weinige internationale topbedrijven" kwijt omdat Fortis onder meer "met de gedurfde overname van ABN Amro zijn hand overspeelde", aldus Delaplace. In tijden van kredietcrisis schroefde het management de operatie echter niet terug waardoor Fortis nu "niet aan de kant van de weg toekijkt" maar "het kneusje van de klas" geworden is, aldus Delaplace.
Volgens Delaplace ligt de schuld van de ondergang ook deels bij de "zelfverklaarde analisten" die het vertrouwen ondermijnden.
Slecht management
Peter Vandermeersch vat in De Standaard het debacle samen in een bloemlezing: "persoonlijke afrekeningen, megalomanie, arrogantie, koppigheid en ronduit slecht management". Die zorgden volgens Vandermeersch in combinatie met de internationale financiële crisis dat achttien maanden na de overname van ABN Amro, Fortis op de knieën gebracht is.
"Is het normaal dat de overheid een slecht gemanagede bank te hulp snelt? ", vraagt Vandermeersch zich af. "Is het vanzelfsprekend dat Fortis in de vette jaren zijn winst onder zijn aandeelhouders verdeelt en in de magere jaren bij de staat aanklopt? Is het gebruikelijk dat voor deze kampioenen van de markt plotseling de regels van die markt niet meer gelden? Drie keer neen", aldus Vandermeersch.
"Alleen... Er is geen alternatief", luidt het antwoord. Daarvoor is de bank volgens hem te belangrijk voor de Belgische economie. Het reddingsplan is "noodzakelijk". "Maar het vertrouwen in het Belgische, Europese en wereldwijde banksysteem is daarmee lang niet hersteld. Wat we de voorbije dagen met Fortis hebben meegemaakt, is maar een episode van een brutale schoonmaak in de financiële sector", schrijft Vandermeersch.
Belastingbetaler verliest
Liesbeth Van Impe volgt in De Morgen dezelfde logica als Vandermeersch. Het is "een vreemde vaststelling dat het bankwezen, dé heraut van de vrije markt, een beroep moet doen op de schatkist en dus op de solidariteit".
"Gaat het goed, dan winnen de banken. Gaat het slecht, dan verliest de belastingbetaler", luidt de redenering van Van Impe. "Het blijkt dat wie in een kapitalistisch systeem groot genoeg wordt, zich aan de darwinistische wetten van de markt kan onttrekken. Fortis niet redden is, terecht, simpelweg geen optie."
De overname van ABN-Amro was problematisch en daar heeft voor van Impe ook de CBFA, de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen schuld aan. "Ook daar gingen geen knipperlichten aan".
Herstructureringen?
"Plaatsvervangende schaamte" titelt Kristof Simoens in Het Nieuwsblad. Het reddingsplan wordt betaald met belastinggeld, "terwijl datzelfde Fortis in 2007 nog uitpakte met een nettowinst van 4 miljard euro. Zo gaat dat blijkbaar tegenwoordig in de haute finance: in de vette jaren is de vrije markt heer en meester. Maar in de magere jaren moet de belastingbetaler willens nillens bijspringen."
Guido Cloostermans haalt in Het Belang van Limburg de "onherstelbare schade" aan van de teloorgang. De belastingbetaler betaalt het gelag, samen met de werknemers van Fortis, luidt het. Zij gaan waarschijnlijk jaren van herstructureringen tegemoet schrijft hij. "Want zoals bekend is Fortis de grootste private werknemer in het land."
"Er blijft dus weinig over van de Algemene Spaar- en Lijfrentekas, ooit de rots in de branding van de kleine spaarder, nu verworden tot een casino met twijfelachtige aandeelhouders", aldus Cloostermans. Ook voorzitter Maurice Lippens moet het ontgelden. "Ironisch genoeg is er een code over deugdelijk bestuur naar hem genoemd."
Bestuur niet vrijuit
In Gazet van Antwerpen houdt Johan Van Geyte een mildere toon aan voor de top van bank. "Toch gaat het bestuur van Fortis niet helemaal vrijuit. Voor een groep van dat allooi werd in de communicatie met het publiek en de beleggers iets te veel en iets te vaak gestunteld. De transparantie liet geregeld te wensen over. Bovendien wentelde de leiding zich al eens in de arrogantie van de grootste. Vandaag breekt die afstand tot de werkelijkheid zuur op." (belga/ka)
