© belga.
UPDATE Honderdduizenden werknemers uit de non-profitsectoren krijgen in mei of juni een loonsverhoging van 2 procent. Hun lonen zijn, net als die van het overheidspersoneel, immers rechtstreeks gelinkt aan de overschrijding van de spilindex.
Door de overschrijding van de spilindex in april, worden in mei de pensioenen en sociale uitkeringen met 2 procent verhoogd, zo deelde minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen Vincent Van Quickenborne (Open Vld) vandaag mee. Voorbeelden van sociale uitkeringen zijn de werkloosheidsuitkering, het leefloon en de kinderbijslag.
In juni gaan de weddes van het overheidspersoneel ook met 2 procent omhoog. Dat leidt tot extra uitgaven voor de verschillende overheden. Voor de Vlaamse overheid bijvoorbeeld wordt die begroot op bijna 90 miljoen euro, zo werd vernomen bij Vlaams minister van Begroting Philippe Muyters (N-VA). Ook de steden en gemeenten zien hun uitgaven stijgen. Dat kan aardig oplopen, als je weet dat personeelsuitgaven in sommige gemeenten tot 50 procent en in politiezones tot 90 procent van de uitgaven vertegenwoordigen, luidt het bij de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten. De steden en gemeenten nemen bovendien ook een deel van de leeflonen voor hun rekening.
De overschrijding van de spilindex heeft minder gevolgen voor de werknemers in de privésector. Daar wordt de loonindexering immers per sector bepaald. Vaak gaat het om een jaarlijkse indexering, bijvoorbeeld in januari.
Maar bijvoorbeeld de non-profit volgt de spilindexoverschrijding wel. "De lonen van zowat 95 procent van de werknemers uit de non-profit zullen in mei of juni met 2 procent stijgen", aldus de liberale vakbond ACLVB. Dat geldt voor alle non-profitsectoren, zowel op federaal als op gemeenschapsniveau. "De non-profit is de belangrijkste privésector waar de overschrijding van de spilindex tot een verhoging van de lonen leidt", bevestigt ook de christelijke vakbond ACV.
De non-profit omvat onder meer de ziekenhuizen, geestelijke gezondheidszorg, rusthuizen, thuisverpleging, gehandicaptenzorg, bijzondere jeugdzorg, kinderopvang, sociaal-cultureel werk en beschutte en sociale werkplaatsen.
ACV wijst er nog op dat ook het wettelijke minimumloon zal stijgen door de overschrijding. Maar de vakbond voegt toe dat veel sectoren werken met een eigen sectoraal minimumloon dat hoger ligt dan het wettelijke minimum. "Deze sectorale minimumlonen volgen het eigen sectoraal indexeringsmechanisme en dus niet noodzakelijk de spilindex", aldus ACV.
Spilindex
De vorige overschrijding van de spilindex dateert van augustus 2010, zo staat op de website van het Planbureau.
De inflatie kwam in april uit op 3,41 procent. "Net zoals de vorige maanden zijn vooral de energieprijzen (zoals benzine, diesel, huisbrandolie en elektriciteit) inflatiebepalend", luidt het in een persbericht. De energieprijzen lagen deze maand gemiddeld 16 procent hoger dan in april 2010. Het inflatiecijfer zonder energie bedroeg in april 1,74 procent, tegen 1,75 procent in maart.
De voorbije maand werden vooral motorbrandstoffen, huisbrandolie, elektriciteit, aardappelen, chocolade, fruit en vakantiedorpen duurder. Buitenlandse reizen, snijbloemen en groenten werden daarentegen goedkoper.
Het Planbureau verwacht een gemiddelde jaarinflatie van 3,5 procent, na 2,19 procent in 2010, maar verwacht geen nieuwe overschrijding van de spilindex. Vermoedelijk volgt er wel eentje in het begin van 2012. De spilindex werd in april overschreden, voor het eerst sinds augustus 2010. De nieuwe spilindex is vastgelegd op 117,27 punten. Dat niveau zal volgens de huidige prognoses van het Planbureau dit jaar niet meer bereikt worden. De spilindex zou oplopen tot 116,97 punten in december. "Aangezien we eind dit jaar in de buurt komen van de spilindex, zal een nieuwe overschrijding vermoedelijk voor begin 2012 zijn."
Cliquet
Agoria, de federatie van de technologische industrie, pleit -in een reactie op de inflatiecijfers- voor de invoering van een omgekeerde cliquet voor elektriciteit en gas, zoals die ook voor benzine en diesel bestaat.
Bij de omgekeerde cliquet, gaat elke prijsverhoging van het betrokken product gepaard met een accijnsdaling, waardoor de totale prijsstijging wat afgevlakt wordt. "Door de prijsstijgingen voor gas en elektriciteit en de btw die hierop wordt berekend, int de overheid heel wat extra inkomsten", legt Agoria uit.
De technologiefederatie vraagt voorts dat een deel van de inkomsten uit de nucleaire rente gebruikt zou worden om de federale bijdrage op elektriciteit te verlagen. Dat zou de inflatie beperken.
De hogere olie- en elektriciteitsprijzen zijn al verschillende maanden de voornaamste oorzaken van de hoge inflatie. Die bedroeg in april 3,41 procent.
Volgens Agoria betalen de bedrijven twee keer voor de inflatie: "Eén keer door de duurder wordende energie en een tweede keer door de indexering" van de lonen van de werknemers. "De concurrentiepositie van onze bedrijven verslechtert dus in sneltempo, temeer omdat in Duitsland, Nederland en Frankrijk de inflatie beter onder controle wordt gehouden", luidt het in een persbericht. (belga/sps)
