Revival van het rieten dak

Rieten daken zijn weer trendy. Niet enkel voor klassieke maar ook voor moderne woningen. Je ziet veel spielereien met pannen, leien en riet zodat een dak uitgroeit tot een heuse blikvanger. Vroeger lieten rieten daken veel tocht door, maar met de hedendaagse uitvoeringen haal je probleemloos de vernieuwde isolatienormen van de overheid. Wel blijft een rieten dak een groter risico inhouden en dat vertaalt zich in een hogere premie van de brandverzekering.

Gedroogd
Riet voor daken wordt enkel gedroogd en niet op voorhand behandeld. De kleur verschilt volgens de herkomst. Zo oogt riet uit China goudgeel en dat uit Nederland donkergrijs. «Alle rieten daken verkleuren enkele maanden na de plaatsing. Dan treedt een vergrijzing op. Bepaalde gradaties blijven behouden, dat wel, maar grijs is en blijft grijs. Dus maak jezelf niks wijs», aldus specialist Wim Vranken. De kunst van een dak met riet bekleden zit 'm in het artisanale vakmanschap. «We werken van onderen naar boven. Het riet wordt met de hand en een dekspaan in het dak gedreven. Nadat we de nok waterdicht hebben afgewerkt met pannen en mortel, doen we dat karweitje nog eens over van boven naar onder. Maar deze keer strijken we het geheel echt glad.» Dit leer je uiteraard niet in een handomdraai, vaklui doen er soms jaren over om de juiste touch te verkrijgen. Toch kun je een cursus volgen in het Europees Centrum voor Renovatietechnieken (ECR). In vier dagen tijd krijg je de basistechnieken onder de knie. De rest leer je proefondervindelijk door thuis een carport of bijgebouw van een rieten dak te voorzien.

Slim onderdak
Voor carports en bijgebouwen worden rieten daken nog, zoals vanouds, gemonteerd op een open zoldering. Goed voor de ventilatie. «Maar voor woonhuizen voldoet dit systeem niet langer, de isolatiewaarde ligt te laag», vervolgt Wim Vranken. «Dan werken we op de kepers met een vast onderdak in 18 mm dikke OSB.» Dat staat voor: Oriented Strand Board. Met lijm gebonden houtsnippers vormen 3-lagige platen die je gewoon kunt vastvijzen. Duurzaam, muurvast en isolerend. «Vaak brengen mensen aan de binnenzijde extra isolatie aan en werken dan de plafonds verder af. Langs buiten installeren we een dampscherm van Derbigum. Het sluit de OSB-panelen hermetisch af waardoor je condensatie en rotting uitsluit. Last van stof heb je ook niet meer. En het isoleert tegelijk. Daarbovenop komt vervolgens een laag riet van 30 à 32 cm. Het riet kan ademen in één richting, en dat is voldoende. Binnen ervaar je niet langer tocht. Dat was anders weleens de kritiek voorheen: onder een rieten dak is het koel in de zomer en gezellig warm in de winter, dat wel, maar de wind zocht zich toen dikwijls een weg. Dat is nu verholpen.»

Dure verzekering
Riet is een natuurproduct en is dus onderhevig aan weersomstandigheden. Hoe steiler, hoe beter. Rieten daken met slechts een hellingsgraad van 35 graden of minder, zijn niet aangewezen, die worden snel vies. «Kielgoten en dakkapellen hebben veel te lijden. Op delen van het dak aan de noordkant en onder bomen zie je mosvorming optreden. Om de tien jaar tegen mos laten behandelen, is geen overbodige luxe. We snijden dan ook ook zowat 1 à 2 cm weg die gekruld staat. Een gevolg van regenval en ander ontij. Daarna 'kammen' we dan gelijk de bovenste laag schoon en weer egaal strak.» Prijs: 2 euro/m2. Na pakweg 45 jaar is een rieten dak sowieso aan vervanging toe. Prijs voor een nieuw rieten dak: 100 euro/m2 (ter vergelijking, de plaatsing van een pannendak kost 62 euro/m2). Leuk is dat men met reliëf werkt en een patroon in het riet creëert. Vaak zie je in de nok een soort van guirlande-effect. Maar riet is ontzettend brandbaar en zelfs met een vast onderdak betaal je meestal meer voor je brandverzekering. «Bij Avéro of Generali loopt dat op tot plus 200%, ook al kan er gediscussieerd worden over de polis nadat men het gebouw heeft geïnspecteerd. Fortis doet 150% bij het prijskaartje. Tenzij je de zolder helemaal in beton laat optrekken en een metalen valdeur de ingang verspert. Dan betaal je niet meer. Maar voor bewoonbare ruimten val je uit de boot», besluit onafhankelijk verzekeraar Luc Daenen. (hln)

Info: www.rietendakenvranken.be - www.ecrvzw.be - www.assur-daenen.be

Tekst: Patrick Retour