Straks, om 2 uur vannacht, zal president Barack Obama vanuit het Oval Office het Amerikaanse volk gedurende 20 minuten toespreken over de olieramp in de Golf van Mexico. Hij zou de gelegenheid aangrijpen om verregaande maatregelen aan te kondigen om de VS minder afhankelijk te maken van fossiele brandstoffen en zo de strijd tegen de opwarming van ons klimaat tegen te gaan. De vraag is nu: hoe ver wil Obama gaan?
Er wordt volop gespeculeerd over wat Obama gaat vertellen, en iedereen is het erover eens dat het "geen leuk verhaal wordt". Eén staflid van Obama liet verstaan dat de president "zwaar gaat uitpakken" ("The president will go Big"). Presidenten die vanuit het Oval Office hun volk toespreken, het gebeurt niet vaak en doorgaans alleen wanneer het land door een diepe tragedie is getroffen of wanneer de VS een radicaal nieuwe richting inslaat.
Hoe big is big?
Maar "big" gaan inzake de olieramp, wat betekent dat? Het zou volgens politieke analysten in de VS kunnen betekenen dat Obama de olieramp gaat aangrijpen om de VS nu echt op het spoor van duurzame energie te zetten. Het is iets wat hij belooft heeft tijdens zijn campagne. Hij heeft ook al verschillende keren laten blijken dat de mislukking van Kopenhagen hem bijzonder hoog zit. De enige manier voor Obama om dat proces in de gang te zetten is door heel zware maatregelen aan te kondigen om de Amerikanen af te helpen van hun verslaving aan fossiele brandstoffen.
De moeilijkheid voor Obama zit hem in het leggen van de link tussen de ramp in de Golf, onze nog steeds groeiende afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en de gevolgen daarvan voor ondermeer het klimaat.
Laatste kans
Bovendien is het voor Obama misschien ook de laatste kans om echt in te grijpen: de Republikeinen boekten bij recente lokale verkiezingen winst, en als die tendens zich voortzet zal de president in een tweede ambtstermijn af te rekenen krijgen met een Congress dat nog veel moeilijker over de streep kan getrokken worden.
Een aanwijzing dat het die richting uitgaat straks, valt misschien af te leiden uit de vergelijking die Obama maakte gisteren bij zijn bezoek aan de Golf met de tragedie van 9/11. "Net als de aanslagen op 11 september 2011 zal de impact van deze ramp, de grootste milieuramp uit onze geschiedenis, nog tientallen jaren het reilen en zeilen van de VS beïnvloeden", zei Obama.
"Properder dan voor de ramp"
Bronnen in het Witte Huis bevestigen dat het straks hoofdzakelijk over twee zaken zal gaan: het "battle plan" om de oilieramp te bestrijden en de gevolgen ervan op te kuisen én de nood om over te schakelen naar propere energie. Omerkelijk ook: Obama zou de belofte doen om de Golf van Mexico niet alleen op te kuisen, maar "beter maken dan ze was voor de Deepwater Horizon ontplofte". ("The beginning of a process to restore the Gulf to a place better than it was before the Deepwater Horizon exploded.") Dat zou er kunnen op duiden dat Obama ondermeer door wil gaan met het moratorium en zelfs de afbouw van olieplatformen op omstreden plaatsen.
Afleiding
Wat er ook van is, de president zal in actie moeten komen. Uit de Golf blijven dag na dag sombere berichten binnenstromen. Een medewerker uit het call center van BP gaf bijvoorbeeld een opmerkelijke getuigenis op de Amerikaanse tv. "Wij zijn een afleiding, met de meldingen en tips die we krijgen wordt niks gedaan, ze verdwijnen gewoon in de prullenmand."
Joe
Joe Scarborough, een invloedrijk tv-figuur en bovendien notoir Republikein suggereerde op zijn veelbekeken show Morning Joe dat Obama moet aangrijpen om een nieuwe energiepolitiek aan te kondigen. "Dit kan Obama's Kennedy-moment worden. Kennedy kondigde in het begin van de jaren zestig aan dat hij binnen de tien jaar met de VS een man op de maan wou. Obama moet nu hetzelfde doen: zeggen dat we binnen de tien jaar ons lot in eigen handen hebben, geen olie uit het buitenland meer nodig hebben, en door een voorsprong te nemen in duurzame energie onze positie handhaven als dominante natie in de wereld." (mvl)
