Door:
Steven Peeters
24/05/12 - 23u01 Bron: CNN
Over de hele wereld zitten de gevangenissen overvol met recidivisten. Terwijl heel wat landen, waaronder België, gevangenissen willen bijbouwen, zoeken ze in Noorwegen hun heil in een meer controversiële aanpak: de Bastoy-gevangenis. Door de Amerikaanse nieuwszender CNN gedoopt tot de "vakantieversie van Alcatraz".
Bastoy is, net als Alcatraz, gelegen op een klein eilandje en herbergt ook zware criminelen als moordenaars en verkrachters. Tot zover de gelijkenissen. In tegenstelling tot de beruchte Amerikaanse gevangenis zijn er op Bastoy geen tralies, omheiningen of zelfs gewapende bewakers. Hier kunnen de 115 gedetineerden zonnebaden op het strand, vissen, tennissen of de sauna gebruiken.
Cellen zijn er niet. De gevangenen wonen in kleine, rood geverfde huisjes waarvan ze zelf de sleutels hebben. Ze mogen zich kleden zoals ze willen. Ze krijgen ongeveer 10 euro per dag betaald om klusjes op te knappen zoals in de tuin werken of paarden verzorgen. Maar gevangenen worden niet lukraak naar Bastoy gestuurd. Veroordeelden moeten een aanvraag indienen en tonen dat ze echt gemotiveerd zijn om hun leven over een andere boeg te gooien.
Kritiek
Noorwegen is al dikwijls bekritiseerd omwille van zijn onconventionele aanpak, niet in het minst na de moordende raid van ene Anders Breivik vorig jaar. "Maar", zeggen ze, "door die aanpak verminderen we wel de kans op recidive." In het land hervalt ongeveer 20 procent van de gevangenen binnen de twee jaar in zijn oude gewoontes. "Van de gevangenen die in Bastoy hebben gezeten, is dat maar zestien procent", zegt Arne Kvernvik Nilsen, de gevangenisdirecteur. Om een vergelijking te maken: in de Verenigde Staten recidiveert ongeveer 43 procent binnen de drie jaar.
"Misschien hebben we er hier een vakantiekamp van gemaakt", zegt Nilsen. "En dan? We moeten erop toezien dat we het risico op recidive verkleinen. Want als we dat niet doen, wat voor zin heeft het dan mensen te bestraffen? Uitgangspunt is dat we de mensen hier willen veranderen."
In 2010 was de gevangenis het onderwerp van een documentaire van Michel Kapteijns (zie onder dit artikel). Datzelfde jaar kwam er in Noorwegen een film uit getiteld 'King of Devil's Island', die gebaseerd is op waargebeurde feiten die zich op het eiland hebben afgespeeld.
