België veroordeeld voor zelfmoord gevangene

Het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak Tom De Clippel, waarbij België veroordeeld werd na de zelfmoord van een geestesgestoorde gevangene, moet de Belgische staat doen verplichten om in een behandeling van geïnterneerden te voorzien. Dat zeggen de advocaten van de ouders van De Clippel. Het kantoor van advocaat Walter Van Steenbrugge overweegt om een collectieve vordering op te starten, waarbij de slachtoffers gegroepeerd worden zoals in de procedure rond het seksueel misbruik in de kerk.

België moet van het Mensenrechtenhof 25.000 euro storten aan elk van de ouders van De Clippel, die zich in augustus 2001 op 28-jarige leeftijd van het leven benam in de gevangenis van Gent. De Clippel was in 1999 op verdenking van diefstal gearresteerd en vervolgens geïnterneerd omdat hij volgens het Belgische gerecht "in staat van zware geestesgestoordheid verkeerde, waardoor hij geen controle had over zijn daden".

In 2001 kwam hij in de gevangenis van Gent in een gewone cel met drie andere gevangenen terecht in plaats van op de psychiatrische afdeling. Na een gewelddadige aanvaring met een medegevangene werd hij afgezonderd in een individuele cel, waar hij zich na enkele dagen verhing. "Tom De Clippel had nooit in de gewone vertrekken van een penitentiaire instelling mogen vertoeven", oordeelde het Europese hof. De opsluiting van personen met zware mentale problemen moet gepaard gaan met psychiatrische zorg, stelt het arrest. In de Vlaamse gevangenissen zitten momenteel ongeveer 650 geïnterneerden, waarvan een deel geen therapeutische behandeling krijgt.

Groepsvordering
Het advocatenkantoor Van Steenbrugge, Van Acker & Mussche, dat de ouders van De Clippel vertegenwoordigde, bekijkt nu of een groepsvordering mogelijk is. "We hebben verschillende cliënten die geïnterneerd zijn maar geen behandeling krijgen voor hun problematiek", zegt advocaat Anne De Clerck. "De staat zou nu in principe verplicht moeten worden om in hun opvang te voorzien. We gaan na of we een vraag tot collectieve vordering indienen bij de Orde van Vlaamse Balies. De balie kan bij uitzondering die collectieve vordering of class-action toestaan."

Het arrest van het Europees Hof legt een grote morele druk op de Belgische staat om de interneringsproblematiek op te lossen, zegt raadsheer Henri Heimans, voorzitter van de Gentse commissie voor de Bescherming van de Maatschappij. In de Vlaamse gevangenissen zitten momenteel ongeveer 650 geïnterneerden, waarvan een groot deel geen therapeutische behandeling krijgt. "In de Gentse gevangenis bijvoorbeeld zitten 118 geïnterneerden, maar in de psychiatrische vleugel zijn er maar een 50-tal plaatsen", zegt Heimans, voorzitter van de Gentse commissie voor de Bescherming van de Maatschappij die belast is met de uitvoering van interneringsmaatregelen. "De andere geïnterneerden zitten verspreid tussen de gewone gedetineerden. De zaak van De Clippel, die op zich voor banale feiten opgesloten werd, toonde op een spijtige manier aan dat delinquenten die geïnterneerd worden recht hebben op zorgverstrekking."

"Belangrijke morele waarde"
Het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft een belangrijke morele waarde, zegt Heimans. "Het legt een grote morele druk op de overheid, die moet nadenken over wat er met de interneringsproblematiek moet gebeuren. De start van de bouw van het Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) in Gent met 278 bedden is een belangrijke stap die gezet werd, maar er is nog altijd geen uitbater voor het centrum aangeduid. Er moet veel meer psychiatrische zorg in de gevangenis komen." (belga/vsv)