Heb je vaak last van een energiedipje? Of kom je uit een familie waar ongeveer iedereen wel een chronische klacht meesleept? Een aangepast voedingspatroon kan misschien helpen. In de VS wordt heel wat succes geboekt met de anti-inflammatoire voedingsdriehoek van de ervaren natuurarts dr. Andrew Weil. Proberen is de boodschap.
Het gevarieerde voedingspatroon dat de klassieke voedingsdriehoek
aanbeveelt, is zo'n beetje als een confectietrui 'one size fits all': niemand zit er helemaal lekker in, om de eenvoudige reden dat onze fysieke vormgeving nu eenmaal uniek is.
Dat geldt net zo goed voor onze inwendige 'maten'. Soms heeft jouw lichaam gewoon een ander eetpatroon nodig. Weinig vlees, of helemaal geen vlees. Veel meer vezels. Of het kan gebeuren dat het eetpatroon dat je jarenlang goed beviel ineens niet meer geschikt is: omdat je meer vraagt van je krachten, omdat je ouder wordt en kleine schade zich begint op te stapelen, of omdat je met een chronisch probleem wordt geconfronteerd. Zo kunnen sommige
gevoeligheden die in je genen zitten zich pas na vele jaren laten voelen. In al deze gevallen kan een aangepast eetpatroon helpen en zelfs het grote verschil maken.
EXIT KLASSIEKE VOEDINGSDRIEHOEK
De Amerikaanse natuurarts dr. Andrew Weil bestudeerde dit onderwerp grondig. Hij herschreef de klassieke voedingsdriehoek voor alle personen die te maken hebben met één of andere aandoening die berust op een chronische ontsteking, die last hebben van mysterieuze kwaaltjes of een gebrek aan energie. Het gaat in het eerste geval niet om het soort plots opstekende infectie die je kunt krijgen na een slecht verzorgde verkoudheid of een wondje aan je
vingers, maar om inwendige inflammatie die weefsels doet zwellen en ontsteken, waardoor ze minder goed functioneren. Op zich is een ontsteking een gezond proces: als je bijvoorbeeld een enkel verstuikt, zal het lichaam de aangetaste zone van meer bloed voorzien en er zullen door het immuunsysteem allerleicellen naartoe worden gestuurd. Je zou kunnen zeggen dat je enkel in een soort van alarmtoestand verkeert: daardoor zal het gewricht
opzwellen, rood worden en flink pijn doen. Na enkele dagen heeft je lichaam als een volleerde carrossier de zaak helemaal hersteld en huppel je weer rond als tevoren.
CROHN EN ASTMA
Niet alle ontstekingen lopen zo goed af. Astma en de ziekte van Crohn zijn twee goede voorbeelden van chronische ontsteking waarbij de slijmvliezen van luchtwegen of darmen zonder
duidelijke reden worden aangetast door een ontstekingsproces dat niet met eenvoudige middelen zoals antibiotica te verhelpen valt, en dat ook niet vanzelf weer stopt. Het gaat om een ingewikkeld proces waarbij het immuunsysteem ontregeld raakt en er verkeerdelijk allerlei stofjes het lichaam worden rondgestuurd die de ontstekingsprocessen actief aanvuren in plaats van de weefsels te herstellen. Veelal is de gevoeligheid voor dit soort klachten genetisch
bepaald: je kunt er in je eerste levensjaar al last mee krijgen, maar het kan net zo goed tot je dertigste of vijftigste duren. Er is echter nog veel meer dan astma en crohn.
Ook andere ernstige of gewoon hinderlijke aandoeningen berusten op dergelijke chronische ontstekingsprocessen: multiple sclerose, vaataandoeningen, psoriasis, eczeem, artritis en artrose, cvs... Medicatie is er wel, maar die veroorzaakt op lange termijn ook klachten.
Dr. Weil beweert niet dat je deze ziekten kunt genezen door simpelweg een ander eetpatroon aan te nemen. Hij gelooft wel dat je, wat je klacht ook is, je beter kunt voelen met deze
voedingsdriehoek omdat het lichaam dan beter in staat is zelf de ontstekingsprocessen te milderen, omdat de voeding naast ruime hoeveelheden vitamines, mineralen en antioxidanten
ook bestanddelen bevat die ontstekingen remmen. Hij zegt nog meer: ook wie helemaal gezond is, doet hier zijn voordeel mee, want een goed eetpatroon dat op maat is gesneden, geeft je veel meer energie. Goed om weten in een maatschappij als de onze, waar
van vrouwen én mannen wordt verwacht dat ze in hun actieve jaren optimaal presteren, en dat ze ook als senior zo lang mogelijk actief en zelfstandig blijven.
WAT IS ER NIEUW?
Veel do's en don'ts in de anti-inflammatoire voedingsdriehoek zijn helemaal niet zo nieuw. Eigenlijk valt dr. Weil terug op wat we allemaal al weten (maar daarom niet altijd toepassen):
dat het zinvol is om zeer gevarieerd te eten, fastfood zo veel mogelijk te laten staan en elke dag te kiezen voor een ruim aanbod aan groente en fruit, liefst in alle kleuren.
Ook bekend is dat je met gezonde vetten moet koken en in ieder geval de transvetten (margarine, industrieel gebak) aan de kant moet laten. Drinken wordt ook hier weer vurig aangeraden:
liefst zes tot acht glazen fris water, of lichte thee voor wie al dat water niet door de keel krijgt. Licht bruisend water met een schijfje citroen erin mag ook.
Dr. Weil, die een lange ervaring heeft met alternatieve therapieën en voedingsplannen, heeft zonder twijfel de mosterd deels gehaald bij het eetpatroon van oosterlingen en dat aangepast aan wat voor de westerling haalbaar en beschikbaar is. Ook de recente bevindingen in verband met omega-3, waarvan geweten is dat het sterk anti-inflammatoir werkt, vind je in zijn voedingsdriehoek terug. Zoveel nieuws is er dus niet onder de zon, maar de driehoek geeft je
wel een stevig houvast als je om gezondheidsredenen aan je eetpatroon wil werken.
1. Eet dagelijks vijf of meer porties groente en fruit - liefst acht porties in totaal, met veel variatie.
2. Kies wat de koolhydraten betreft voor volle granen (brood, rijst) en peulvruchten (bonen, kikkererwten...). Beperk pasta tot één à twee keer per week, kook die altijd al dente en kies ook eens voor andere soorten, zoals soba en udon (Japanse boekweitnoedels). Bij de gewone pasta geniet volle de voorkeur.
3. Verban al de ongezonde vetten: kook met olijfolie extra vergine, notenolie, en gemengde olie die rijk is aan omega-3. Neem liever een klein klontje echte boter dan margarine.
4. Eet twee tot zesmaal per week vis, schaal- en schelpdieren (kies liefst bio i.v.m. residuen en zware metalen).
5. Eet dagelijks minstens één sojaproduct: probeer ze allemaal uit en gebruik wat je het beste bevalt.
6. Eet zeer geregeld alle soorten paddenstoelen, ook - en vooral - de Aziatische (shii-take, maitake...).
7. Andere bronnen van dierlijk eiwit (kaas, melk, ei, gevogelte...) beperk je tot enkele keren per week. Rood vlees vermijd je helemaal.
8. Maak ruim gebruik van alle groene kruiden (tijm, munt, basilicum,
peterselie, koriander, bieslook....) en specerijen (gember, kurkuma, curry, muskaatnoot, peper, cayennepeper...).
9. Drink elke dag enkele koppen thee (witte, groene, oolong).
10. Neem het hele jaar door een goed vitaminesupplement.
11. Elke dag één à twee glazen rode wijn mogen, maar zijn niet verplicht voor wie liever niet drinkt.
12. Van de zoetigheden wordt alleen donkere chocolade zeer warm
aanbevolen, maar voor wie af en toe echt behoefte heeft aan iets zoets, mag gedroogd fruit en sorbetijs gemaakt van fruit ook op het menu staan.
LIEVER NIET
-alle junkfood (industriële pizza, hamburgers, gebak...)
-alle vlees met veel vet erin (gehakt, worst, gebraad, charcuterie...)
-alle suikerrijke voedingswaren (gebak, wafels, pudding, snoepgoed, repen allerhande...)
-transvetten (harde margarine, industrieel gebak...)
-verzadigd vet (varkensvlees, room, ei, boter)
-solanine (in aardappelen, onrijpe tomaten, aubergines...)
JA GRAAG!
-olijfolie extra vergine
-noten
-lijnzaad
-pompoenzaad
-bessen
-vis
-gember
-groene thee
-bieten
-alle groenten in groen-geeloranje-rood
WAT VINDEN WIJ VAN DIT EETPLAN?
DE PRO'S
- Het dieet is uit voedingsoogpunt niet extreem en zal je alvast niet met (nieuwe) tekorten opzadelen.
- De aanbevelingen sporen perfect met wat uit wetenschappelijke hoek wordt aangeraden.
- Het is voldoende flexibel en daardoor haalbaar. Zo wordt aan personen met visallergie aangeraden om een supplement met omega-3 in de plaats te nemen.
- Hoewel de ingrediënten op zich duurder zijn dan doorsnee, kun je zelf nog genoeg keuzes maken om er je broek niet aan te scheuren.
- Uit anekdotische getuigenissen blijkt dat het dieet energie geeft en vele kwaaltjes doet verdwijnen. Voor vrouwen die altijd wel met iets sukkelen (migraine, prikkelbare darm,...) is het zeker het proberen waard.
DE CONTRA'S
- De invloed van een dieet op systeemziekten zoals reuma, MS,... is wel bewezen, maar blijft beperkt. Verwacht zeker niet dat je dergelijke ernstige aandoeningen met dieet alleen kunt genezen,
maar ga ervan uit dat alle beterschap meegenomen is.
- De overschakeling kan enige moeite kosten, aangezien heel wat populaire voedingsmiddelen (zoals wit brood, gebak, aardappelen) eruit geschrapt zijn.
- De voedingsdriehoek hamert op bio, maar volledig overschakelen op bio is voor heel wat mensen onbetaalbaar.
Lut Debisschop, Goed Gevoel 2010.
