Is moederschapsverlof eigenlijk overbodig?

Vijf dagen na haar keizersnede verscheen Frans justitieminister Rachida Dati alweer fit (en strak) op de ministerraad. Een aangekondigde beslissing, die toch veel stof doet opwaaien. Want hoort een moeder niet bij haar kind te zijn? Moet ze niet herstellen van de bevalling? Is dat allemaal wel gezond?

Experten in allerlei kranten zijn het er over eens dat Dati's beslissing een slecht signaal naar moeders én werkgevers is. "Zij doet alsof moederschapsverlof overbodig is, dat je vijf dagen na de geboorte van je kind echt wel weer tip top in orde kan zijn," klinkt het. Komt daar nog bij dat Dati alleenstaand is, en dus niet kan rekenen op de steun, zorg en liefde van de vader.

Is dat fysiek wel mogelijk?
Fysiek is het perfect mogelijk na vijf dagen hersteld te zijn van een bevalling of een operatie zoals een keizersnede. Maar het is uitzonderlijk, en je lichaam is zeker nog niet ontzwangerd na die tijd. Het duurt gemiddeld zes tot acht weken voor je lichaam is hersteld van de krachtinspanning om een baby te voeden, te dragen en te doen groeien.

Kan een moeder na vijf dagen weg van haar kind?
Een bevalling is niet alleen een fysieke inspanning, ook psychisch kan het een grote invloed hebben. Hormoonschommelingen, slaaptekort, problemen met het veranderende lichaam, dat werkt in op een kersverse mama. Bovendien is er de zorg om de binding tussen moeder en kind, en vinden de meeste moeders het moeilijk hun baby 'achter te laten', al is het maar voor een boodschap of een doktersafspraak.

Experten zijn het er echter niet over eens of de binding tussen de moeder en een pasgeborene verstoord raakt als de moeder uit gaat werken. Marleen Temmerman, gynaecologe, zegt in de krant De Morgen van niet. "Een pasgeborene heeft zorg en liefde nodig, maar het maakt niet uit van wie die komt." Dat verandert wel wanneer het kind ouder wordt, en de omgeving begint te kennen.

Is moederschapsverlof dan een 'luxeverlof'?
Het moederschapsverlof is er om een reden. Om te herstellen van de bevalling, maar ook om te kunnen zorgen voor je kind. De eerste maanden van zijn leven heeft zo'n kind veel zorg nodig, en krijgt het elke paar uur eten.
Die eerste weken thuis zijn om aan het nieuwe leven te wennen en het georganiseerd te krijgen, lijken voor niemand overbodig. Geen enkele moeder zal het verlof na de geboorte van haar kind een luxeverlof noemen. Haar hele leven is veranderd, een wandeling maken wordt een halve expeditie en wekenlang geen acht uur kunnen slapen is niet fijn. Laat staan dat je deftig zou kunnen functioneren op je werk.

Her en der gaan stemmen op om deze periode (die nu in België is vastgelegd op 15 weken, waarvan 1 verplicht prenataal) te verlengen tot 18 weken.

Waarom Dati wel en anderen niet?
Daar zijn een reeks redenen voor. Ten eerste is er het onwaarschijnlijke snelle lichamelijke herstel. Ten tweede is er haar job: minister van Justitie in Frankrijk en net bevallen op het moment grote veranderingen in haar departement aan de collega's in de ministerraad worden voorgelegd.

Ten derde zijn er de omstandigheden: Dati kan wellicht rekenen op enkele personeelsleden die haar huis op orde houden, de boodschappen doen én haar kind verzorgen. Tot slot is er het psychologische effect: door deze 'krachttoer' uit te halen, wil Dati zich stoer voordoen en laat ze haar (kritische) collega's weten dat ze niet met zich laat sollen.

Toch zijn critici het er over eens: "Een slecht signaal van iemand in een voorbeeldfunctie." (edp)