Eerst was er de ploetermoeder, nu is er ook 'de hypermama'. Dat type moeder gooit zich met overgave op het moederschap, en neemt alleen genoegen met het beste en het meest perfecte. Denk Bree Van de Kamp (uit Desperate Housewives), terwijl haar vriendin Lynette Scavo eerder het typevoorbeeld 'ploetermoeder' is: het is een eeuwige strijd om alles op tijd af te krijgen, iedereen schoon te houden en zelf nog een leven op gang te houden.
Amerikaans voorbeeld
De fenomeen van de hypermama werd beschreven door de naar New York uitgeweken Nederlandse Sanne Bloemink in haar boek 'Hypermama en de valkuilen van het moderne moederschap'. Ze heeft het daarbij over de combinatie werk-gezin en de veeleisendheid van het moederschap. Bloemink put daarbij veelvuldig uit haar ervaringen met andere New Yorkse mama's.
Voltijdse job
Hypermama's zien het moederschap als voltijdse job. Dat kan ook niet anders als je ziet wat ze willen bereiken: ze willen hun kind als zo vroeg mogelijk op het best mogelijke traject zetten, en zijn bereid daar alles voor te proberen. Denk aan klassieke muziek tijdens de zwangerschap, verplicht zalm op het menu voor de hersenen en een tweede of derde taal van in de kleuterklas, bij een peuterleraar dat spreekt.
Vrijwillig
Tijdrovend en niet goedkoop: geen wonder dat vooral gaat om hoogopgeleide mama's die het zich kunnen veroorloven om hun job op te geven. Ze blijven daar bij niet 'thuis' om voor het gezin te zorgen, maar wel om zoveel mogelijk tijd te kunnen besteden om het kind een voorsprong te geven op alle vlakken.
Daarbij is hun doel vooral hun kinderen te doen uitgroeien tot succesvolle volwassenen, die helemaal klaar en gewapend zijn voor een leven in een competitieve samenleving. Of ze tenminste nog een beetje plezier beleven aan het moederschap, valt te betwijfelen.
Intensive mothering
De hypermama is een gevolg van de 'intensive mothering'-hype die van uit de Verenigde Staten naar ons komt overgewaaid. Eenvoudig gesteld komt het er op neer dat moeders zoveel mogelijk fysieke, emotionele, cognitieve en financiële energie besteden aan hun kinderen. Dat bleek uit onderzoek van de sociologe Sharon Hays, dat ze neerschreef in het boek 'The cultural contradictions of motherhood'.
Die normen blijven gelijk voor thuisblijvende of werkende moeders, en worden ook vaak door (mannelijke) pedagogen uitgedragen. "Op die manier zijn de culturele verwachtingen dusdanig dat zowel de thuisblijvende als de werkende moeder nooit in de buurt komt." Nochtans zijn die eisen pas in de laatste decennia tot ideaal gebombardeerd.
Taboe
Maar misschien is het grootste probleem wel dat moederschap altijd leuk moet zijn, en je nooit mag zeggen dat het zwaar is. Op die manier worden de exuberante eisen nooit geminderd, en voelt zowat elke moeder zich verplicht om aan de eisen te voldoen 'omdat ze anders niet goed genoeg is'.
Bloemink vertelde aan de krant De Morgen: "Ik probeer die stress bespreekbaar te maken. Ze moeten zich bewust worden van de ideologie. Vergelijk het met het schoonheidsideaal: als vrouwen wéten dat wat ze zien niet haalbaar is, dan kunnen ze er beter mee omgaan." (edp)
