Een internationale onderzoeksgroep, met onder meer wetenschappers van de Gentse universiteit, ontdekte een gen dat neuroblastoom veroorzaakt. Dit is een tumor van zenuwknopen bij kinderen. Meer dan de helft van de patiënten met een agressieve vorm overleeft de ziekte niet.
Moeizaam onderzoek
"In België hebben we ongeveer 25 patiëntjes per jaar met neuroblastoom; in Europa zijn dat er enkele honderden", zegt professor Franki Speleman van de vakgroep Pediatrie en Genetica bij de UGent. "Het onderzoek naar deze kanker verliep zeer moeizaam, tot wetenschappers internationaal de krachten verenigden."
Gen
Er werden twintig families, waaronder één Belgische, met een erfelijke vorm van de kanker genetisch onderzocht. Daaruit kwam het ALK-gen (Anaplastisch Lymfoom Kinase gen) naar boven als veroorzaker van de tumorontwikkeling. "Het ALK-gen kan je vergelijken met een antenne: het vangt groeisignalen op voor de cel. Eerder was bij een agressieve vorm van borstkanker een gelijkaardig gen ontdekt. Een defect ALK-gen seint voortdurend naar de cel door dat ze moet blijven groeien", zegt Speleman.
Medicijn
Het gen blijkt niet enkel bij de erfelijke vorm van neuroblastoom een rol te spelen: ook in ongeveer 10 procent van de andere gevallen is het de boosdoener, evenals bij sommige vormen van longkanker.
Na deze ontdekking komt het erop aan een middel te vinden om het defecte gen uit te schakelen. "Er zijn al een aantal moleculen op de markt die als een soort deken de antennefunctie van dergelijke genen verhinderen, maar er moet nog verder worden uitgezocht welke effecten ze hebben in het lichaam van de patiënt", zegt Speleman.
Nieuwe therapieën
De Gentse vakgroep heeft in elk geval al plannen om verder onderzoek te doen naar deze moleculen. "De klassieke behandelingen van kanker, zoals bestraling, chemotherapie en operaties zijn momenteel geoptimaliseerd, maar hebben ook de limieten van hun kunnen bereikt. Met dit soort genonderzoek kunnen we nieuwe therapieën ontwikkelen die de kanker kunnen beperken en in het beste geval genezen."
Het onderzoek werd geleid door professor John M. Maris van het kinderziekenhuis in Philadelphia. Professor Speleman en professor Genevieve Laureys van de UGent werkten eraan mee. (belga/ep)
