'Gisteren sprak de kleuterleidster me aan: mijn zoontje van 4 had tegen haar gezegd dat ik dood was 'in heel veel bloed' en dat zijn papa naar de gevangenis ging. Er is helemaal niks in dat genre gebeurd, geen ongevallen, geruzie of andere problemen. Zijn zulke extreme fantasieën normaal voor een kind en hoe moet je erop reageren?'
Kleine kinderen maken nog geen onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid: Samson kan echt praten en Spider-Man plakt aan het plafond. Dit maakt hen zeer gevoelig voor alles wat ze horen of zien. Soms gaan kleuters zo op in een verhaal dat hun wordt verteld of voorgelezen, dat ze er als het ware zelf in gaan zitten en denken het zelf beleefd te hebben. Ook tv speelt hierin een belangrijke rol: gewelddadige feiten uit het nieuws gaan kinderen soms toepassen op het dagelijks leven. Op zich hoeft het zien van geweld niet altijd nadelig te zijn. Als de slechterik gestraft wordt omdat hij geweld gebruikt, leren kinderen dat het niet goed is om geweld te gebruiken. Maar als de held geweld gebruikt, is het wel nadelig: het lijkt dan gerechtvaardigd en kan kinderen op verkeerde ideeën brengen. Het is daarom goed om samen tv te kijken: als ouder kan je je kleuter duidelijk maken wat echt is en wat niet.
Er is dus geen reden tot paniek. Je zoontje verwart enkel beelden en verhalen met de werkelijkheid. Wanneer kinderen ouder worden, leren ze dit onderscheid wel maken. Als dit soort fantasieën toch blijft duren en abnormaal wordt, kan je in overleg met de kleuterleidster een afspraak maken met een psycholoog van het CLB.
Concrete antwoorden op je vragen over invloed van televisie, boeken en computers op kinderen vind je:
op de websites www.ddh.nl/org/pais/nieuws.html en www.ouders.nl.
in het boek 'Waar kijken ze naar? - deel kleuters' van M. Letterie, P. Nikken en A. Walker (uitgeverij Zwijsen, ISBN 9027686491).
Door Annemie T'Seyen
(Goed Gevoel, januari 2003)
