Door:
Lynn Formesyn
3/07/12 - 12u33 Bron: Daily Mail
Van het 'always look on the bright side of life'-motto tot de bergen zelfhulpboeken in de rekken. Er gaat amper een dag voorbij dat we niet aangepord worden om de vrolijkste versie van onszelf te zijn. Als we een nieuw psychologieboek mogen geloven, brengt positief denken allesbehalve geluk en is het dringend tijd voor negativiteit.
Auteur Oliver Burkeman buigt zich in zijn nieuw boek 'The Antidote' over de vraag waarom er, ondanks al die positieve vibes, zoveel verwarde, gestresseerde en ongelukkige mensen rondlopen. "Voor een maatschappij die gefixeerd is op het nastreven van geluk, zijn we er verbazend slecht in. Het wordt tijd om onzekerheid, falen en pessimisme te omarmen in plaats van er altijd van weg te lopen. Stop met oeverloos te streven naar geluk en je zal veel positiever in het leven staan", oppert Burkeman.
Gelukindustrie
Romantiek, familieleven en werk brengen doorgaans evenveel stress als geluk met zich mee. Economische groei is geen garantie voor een gelukkigere maatschappij en meer geld op de rekening maakt mensen niet noodzakelijk vrolijker. Ook het overaanbod aan zelfhulpboeken hebben nog maar weinig verwezenlijkt. Volgens de '18-maandenregel' heeft een koper van zo'n boek in het laatste anderhalf jaar minstens nog een zelfhulpboek aangeschaft, dat overduidelijk niet geholpen heeft.
Tegengif
Na jaren van praten met psychologen, filosofen en boeddhisten kan Burkeman maar één conclusie trekken: de inspanningen om gelukkig te zijn maken ons miserabel. Onze strijd om negativiteit te elimineren zou er net voor zorgen dat we onzeker, zenuwachtig en ongelukkig zijn. Het perfecte tegengif? Een 'negatief pad naar geluk': om gelukkig(er) te zijn, zouden we bereid moeten zijn meer negatieve emoties te ervaren of er toch minder van weg te lopen. Burkeman verklaart in vier stappen hoe negativiteit gezond kan zijn:
1. "Positieve denkers bereiken minder"
Een geluksregel die vandaag geldt: als je je voorstelt dat alles goed komt, is de kans op slagen veel groter. Toch stellen psychologen dat tijd en energie spenderen aan denken hoe goed dingen zouden kunnen gaan, in feite een domper zijn op de motivatie. De reacties op 'positieve visualisatie' zijn ontspannen, minder doen én niet voorbereid zijn op eventueel falen. "Het is belangrijk om een realistisch beeld te behouden van wat komt in plaats van weg te dromen op een wolk van positiviteit".
2. "Zorgen zijn gezond"
Lig jij wakker over je job of je relatie? De standaard raad is jezelf gerust te stellen en zekerheid te zoeken, maar volgens Burkeman is dat een mes dat aan twee kanten snijdt. "Op korte termijn kan deze positieve zekerheid geweldig zijn omdat zorgen wegsmelten, maar op lange termijn vraagt het blijvend onderhoud, wat energie opslorpt".
Wanneer je iemand geruststelt dat het 'worst case scenario' niet zal gebeuren, versterk je tegelijkertijd het geloof dat het een ramp zou zijn als het dan toch gebeurt. Aan de andere kant zorgt nadenken over de slechtst mogelijke uitkomst ervoor dat je wel voorbereid bent als het dan toch de mist ingaat. Het is dus belangrijk de zorgen niet te negeren. Ze recht in de ogen kijken doet irrationele gedachten verdwijnen.
3. "Weg met grote doelen, go with the flow"
Geen positief denken zonder grote doelen, toch? Om de oncomfortabele onzekerheid over de toekomst te verzachten, proberen mensen deze te verzekeren door altijd een doel voor ogen te hebben. Volgens heel wat psychologen brengt het zetten van een groots, positief doel in veel gevallen miserie met zich mee omdat het ingebeelde succes zelden bereikt wordt, waardoor je automatisch het gevoel krijgt dat je faalt.
Volgens Burkeman nemen we veel te veel grote beslissingen voor de toekomst, puur om zekerheid te geven aan het hier en nu. Hij oppert daarom een meer ontspannen benadering van de toekomst. "Werk met wat je nu hebt en neem kleine stapjes vooruit. Vertrouw de onzekere dingen die sowieso buiten je controle liggen en 'go with the flow'".
4. "Hoog zelfbeeld brengt miserie"
Mensen met een laag zelfbeeld krijgen de standaard raad om het dringend op te krikken. Toch stellen psychologen dat er iets mis is met heel de notie van zelfachting, aangezien het rust op de veronderstelling dat je de eigen persoonlijkheid een goede en slechte score kan geven. Wanneer je jezelf hoog acht, geef je tegelijkertijd leven aan de mogelijkheid jezelf laag te achten.
Burkeman noemt dit systeem een 'absurde overgeneralisering' want we gedragen ons allemaal goed én slecht. Al die nuances platwalsen met het gewicht van een zelfbeeld, kan alleen maar miserie brengen. Hij stel dan ook dat het beter is om elke daad af te wegen en je 'zelf' ertussenuit te laten.
