Slaap wordt gezien als dé manier om ervaringen en emoties te verwerken, het geheugen te helpen en om de draagkracht terug te verhogen. Een experiment aan de universiteit van Massachusetts spreekt dat schijnbaar tegen: na een nachtje slaap werd weer even sterk gereageerd op een negatief of pijnlijk beeld.
De wetenschappers lieten 106 mannen en vrouwen een reeks foto's zien op een computerscherm. Sommige beelden waren negatief (gewelddadig of vreselijk), andere waren neutraal. De respondenten werd gevraagd de foto's een 'emotionele' score te geven op een schaal van 1 tot 9.
12 uur later kregen ze opnieuw beelden voorgeschoteld: sommige uit de vorige reeks, andere waren nieuw. Opnieuw werd gevraagd om ze een emotionele score te geven, en of ze de foto al hadden gezien of niet.
Eén verschil: een helft van de groep kreeg de eerste versie 's avonds te zien, en de tweede 's ochtends na een nachtje slaap. De andere helft startte 's ochtends en zag de tweede lading foto's 's avonds zonder te slapen tussendoor.
Resultaat?
Wie had geslapen, had even sterke of zelfs sterkere emoties bij de foto's als de eerste keer. Wie daarentegen niet had geslapen was minder vatbaar voor het effect van de foto's.
Slaap verzacht niet
Dit suggereert dat een pijnlijke herinnering of sterke emoties na het slapen weer even sterk aankomt, dat slapen dus niet 'verzacht'. "We stellen vast dat slaap niet alleen het geheugen bewaart, maar ook de emotionele reactie op een ervaring. Dat is nog nooit eerder aangetoond", aldus mede-auteur en neurowetenschapper Rebecca Spencer.
Evolutie
De verklaring is volgens de onderzoekers evolutionair: de levendige herinnering en de bijhorende emotie van een gevaarlijke situatie moest 'bewaard' worden, en dat gebeurde via de slaap. Alleen zo kon de situatie de volgende keer vermeden worden en werd niet tweemaal in dezelfde val getrapt.
Voor een extreem traumatische ervaring is het dan weer beter om je minder te herinneren, om het leven draaglijker te maken. "Interessante vaststelling: na een traumatische gebeurtenis, hebben mensen vaak moeite met slapen. Alsof je hersenen niet willen slapen, en zo de sterke emotie niet willen opslaan. Waarschijnlijk een heel gezonde, biologische reactie", argumenteert Spencer.
Vorig onderzoek
Maar wel het tegengestelde van wat altijd gezegd wordt: ga slapen, daarna voel je je beter. Ook het tegengestelde van een gelijkaardig onderzoek aan de universiteit van Californië, dat evenwel met MRI-scans werkte in plaats van zelfrapportering.
Dat betekent dat mensen de emotie misschien wel even sterk denken te ervaren (zoals deze studie zegt), maar dat niet doen (zoals de MRI-scans tonen). De kloof kan dan verklaard worden omdat ze zich bijvoorbeeld hun initiële reactie op de foto's beter herinneren. Slaap helpt ten slotte herinneren. De andere groep is 'afgestompt': op het einde van een lange dag, dringen zelfs schokkende beelden gewoon minder door. Een gevoel dat iedereen die onderuitgezakt naar het journaal zat te kijken vast niet vreemd is.
Zo bekeken is het wellicht beter om na een traumatische gebeurtenis in je leven wellicht een tijdlang) niet te slapen, zodat de herinnering draaglijker wordt. Anderzijds: door te slapen ben je wel even van de wereld. Door wakker te blijven, loop je kans dat je er onafgebroken aan denkt. (edp)
