Je hebt absoluut geen zin in een avondje uit met vriendinnen, maar je gaat toch, omdat je bang bent dat ze over jou zullen roddelen. Of: je kan het niet laten om de gsm van je geliefde te checken, omdat je ervan overtuigd bent dat hij je bedriegt. Klinkt dat herkenbaar? Welkom in de wereld van de paranoia!
"Paranoia is de ongegronde of overdreven angst dat anderen de intentie hebben om jou te kwetsen", weet professor Daniel Freeman, auteur van 'Paranoia: The 21st Century Fear'. En daar krijgen steeds meer mensen mee te maken.
Samenzwering
Uit een recente enquête bij 1.200 mensen blijkt namelijk dat er bijna even veel mensen lijden aan paranoia als aan een depressie. Bij velen gaat het slechts om voorbijgaande gedachten, maar 40 procent van de mensen is ervan overtuigd dat iedereen over hen roddelt.
Verder heeft 20 procent dikwijls het gevoel dat ze bekeken of gevolgd worden, terwijl 5 procent zelfs vreest dat er een samenzwering bestaat tegen hen.
Vrouwen
"Steeds meer hoogopgeleide vrouwen lijden aan paranoia", beklemtoont professor Freeman van de University of Oxford. "Vaak begint het met kleine angsten op het werk of vloeit het voort uit de voortdurende confrontatie met slecht nieuws. Dat kan gaan bijvoorbeeld om berichten over de stijgende werkloosheid of het hoge aantal scheidingen", vertelt hij. "Daardoor begint men te denken dat het binnenkort hun beurt zal zijn."
Bovendien zijn er ook een aantal factoren die een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van paranoia. Eén daarvan is een tekort aan slaap, waar meer vrouwen dan mannen mee te maken krijgen. Dat maakt hen vatbaarder voor de psychologische aandoening.
Familie
Daarnaast verhoogt ook stress op het werk de risico op paranoia. "De arbeidsmarkt is tegenwoordig erg soepel en bijna niemand blijft voor altijd op dezelfde plaats werken. Het gevolg daarvan is dat onze collega's rivalen worden, waardoor de stress stijgt. We zien hen als potentiële dreigingen en verwachten dat ze ons willen neerhalen", aldus Freeman.
Ten slotte spelen ook onze partner, vrienden en familie een grote rol. "Zij kunnen ons kwetsen en ontgoochelen, waardoor we het vertrouwen verliezen." Het wantrouwen ten opzichte van je partner, waarbij je zijn gsm in de gaten houdt, is dus meestal het resultaat van een verstoorde relatie in het verleden.
Hulp
Gelukkig zijn er verschillende manieren om los te komen van die angsten. Verschillende mensen vonden hulp in meditatie, een kalmerende hobby of werkten aan hun zelfvertrouwen.
"Besteed ook aandacht aan de basisdingen: zorg ervoor dat je goed slaapt en eet, en drink minder alcohol", zegt Freeman. Ten slotte is het ook belangrijk om over je angsten te praten met iemand die je vertrouwt. "Hoe beter je je voelt, hoe minder achterdochtig je zult zijn", besluit de professor. (lbs)
