Generatie 'Supergirl': ze hebben alles, maar zijn niet gelukkig

Vrouwen wordt wel eens verweten dat ze alles willen. Ze willen knap zijn, sporten, relaties onderhouden met vriendinnen, kinderen, een mooi huis en de ideale partner hebben. Maar hebben ze daartoe wel een keuze? Het lijkt er immers steeds meer op dat dit 'willen' een gevolg is van een socialisatieproces. Er wordt van jonge meisjes ook gewoon verwacht dat ze alles hebben: perfecte lichamen, perfecte vriendjes en perfecte cijfers op school.

Perfectie maakt gelukkig?
In tegenstelling tot hun (over)-grootmoeders moeten ze niet schreeuwen om gehoord te worden maar het is er duidelijk niet gemakkelijker op geworden voor deze generatie tienermeisjes. In het Verenigd Koninkrijk worden ze als 'generatie supergirls' genoemd: de generatie die verondersteld wordt alles te hebben en dus gelukkig te zijn. Maar zo werkt het  natuurlijk niet: je krijgt niet alles zonder ervoor te werken, en de druk en de stress worden de meisjes te veel.

Goed genoeg
Het gevolg? Ongelukkige tienermeisjes. "Ze zijn continu bezorgd dat ze nooit iets goed genoeg gaan kunnen, dat ze nooit mooi genoeg gaan zijn, dat ze nergens een goede job kunnen vinden. Wat ik ook zeg, niets overtuigt hen ervan dat het wel op hun pootjes terecht komt", getuigt een moeder.

De prijs
Dat komt omdat deze slimme en aantrekkelijke supergirls denken dat ze niet gelukkig kunnen zijn zónder een goede job, een tof diploma, een knappe man, een droomhuis, een slanke lijn en een sportief leven. Alleen: ze kunnen ook niet gelukkig zijn met al deze dingen. En het om het nog erger te maken: de buitenwereld vindt dat deze meisjes niets hebben om ongelukkig over te zijn, want ze hebben toch alles waar ze maar van kunnen dromen? Wat ze niet zien, is de prijs die betaald wordt voor dat droomleven.

"Niet perfect is mislukt"
Maar waarom denken deze meisjes dat alles wat niet perfect is gelijk staat aan 'mislukt'? Volgens psycholoog Stephen Hinshaw zijn het de verwachtingen die hen de das omdoen. De verwachtingen van de maatschappij, hun ouders en niet in het minst die van zichzelf.

"Het zijn ongeziene tijden voor tienermeisjes. Dit is het resultaat waar hun grootmoeders en zelfs moeders voor gevochten hebben, en niemand wil dat kwijt. Maar we moeten durven toegeven dat er een probleem is met het feit dat we zijn gaan verwachten dat meisjes ook overal goed in moeten zijn nu ze dat kunnen en mogen", schrijft Hinshaw in 'The triple bind: saving our teenage girls from today's pressures'.

Talenten zonder looks
Hinshaw klaagt aan dat vrouwen met talenten maar zonder looks niet aan de bak geraken. "Of je nu atlete, muzikante of politica bent: als je er niet goed uitziet, krijg je minder aandacht en kansen. En zelfs dat is niet voldoende: ze moeten conformeren aan de huidige norm van schoonheid: slank, strak, glad met een gave, matte huid en springerig, vol haar."

Meisjes hebben dit door, en plaatsen uitzonderlijk veel nadruk op hun uiterlijk. "Het is bijna alsof ze maar zoveel waard zijn als hun uiterlijk waard is. Ze hechten enorm veel belang aan hoe anderen hen zien en aan hoe aantrekkelijk ze zijn in de ogen van mannen."

Extra voor meisjes
Oppervlakkig? Niet zozeer. "Jongens mogen goed zijn in sport, of academisch scoren: dat is voldoende. Ze hoeven niet ook de populairste te zijn, of de beste vriendin te zijn of de mooiste zijn. Meisjes wel. Ze moeten alles kunnen wat jongens ook kunnen, plus nog veel meer."

Hinshaw beaamt. "Meisjes moeten zowel goed zijn in vrouwendingen (praten, empathie, relaties onderhouden) als in mannendingen (strijden voor een goede plaats op de universiteit en op het werk), en dat moeten ze allemaal klaarspelen schijnbaar zonder enige moeite. Onmogelijk, toch? Geen wonder dat zoveel meisjes ten prooi vallen aan eetstoornissen, depressies en zelfmoord."

Pijn, depressie, zelfmoord
Overdramatisch? Niet als je de cijfers bekijkt. Recente cijfers tonen dat meisjes drie keer zoveel kans hebben als jongens om zichzelf pijn te doen. Terwijl stijgt het aantal meisjes gediagnosticeerd met depressies, eetstroonissen en lichaamsvervorming, zo rapporteerde de Suicide Behaviour Research Group verbonden aan Stirling University.
 
Een Britse studie bij 2.000 tienermeisjes in 2007 wees uit dat 70 procent van de meisjes hun lichaam haat. Slechts 8 procent vond zichzelf mooi. Twee op drie meisjes geloofde dat hun leven drastisch zou veranderen als ze slanker zouden worden.

Kritische bemerkingen
Wat kunnen we daaraan doen? "Ouders en leerkrachten moeten kritischer worden. Telkens als een onredelijk of abnormaal lichaam verschijnt, moeten ze daarop wijzen en uitleggen hoe het bepaald gedrag en denkpatronen stimuleert. We moeten deze jonge vrouwen laten weten dat perfectie niet alles is, dat ze steven naar het onmogelijke, dat dat niveau van perfectie niet bestaat. Wie dat wil nastreven, zal bezwijken onder de druk, dát moeten we hen vertellen.

Ze moeten niet goed zijn in álles, ze moeten goed zijn in wat ze zelf belangrijk vinden. We moeten hen aanmoedigen tijd voor zichzelf te nemen, en na te denken in plaats van van de ene activiteit naar de andere te hollen. Alleen zo kunnen ze de strijd om perfectie opgeven, en genieten van jong (en wie weet) gelukkig zijn. (edp)