Ontrouw, overspel, een slippertje... voor de meeste mensen is het een breuk in hun relatie, een schending van het vertrouwen. Maar hoeft dat altijd zo te zijn? De Amerikaanse schrijver Philip Weiss ging voor The Times op onderzoek.
Scheiding & ontslag
Ontrouw is wanneer iemand binnen een relatie een seksuele relatie aanknoopt met iemand anders, zonder toestemming van de partner. Aan intieme emotionele relaties, die soms meer overspel kunnen zijn, dan seks uit lust, wordt minder zwaar getild. Toch is ontrouw een van de meest besproken onderwerpen, en een belangrijke reden voor een relatiebreuk. Betrapten in een publieke functie worden zelfs gedwongen een stap opzij te zetten.
Geen afspraken
Maar als het zo belangrijk is, waarom worden er dan maar zelden afspraken gemaakt binnen een relatie? Waarom neemt iedereen die 'trouw' voor waar aan? Waarom laat men toe een opgebiecht slippertje briljante politici, bekwame leiders of een voor het overige goed gezin kapot te maken?
"Niet iedereen is hetzelfde: sommigen zijn aseksueel, anderen kunnen nooit trouw zijn. Misschien zou het belangrijkste 'eerlijkheid' moeten zijn: maak afspraken, hou je er aan, maar lieg er niet over", citeert Weiss zijn zus.
Mannen én vrouwen
Mannen worden het vaakst met de vinger gewezen, maar ook vrouwen plegen overspel. "Ze raken net zo verveeld in hun (seksuele) relatie als mannen. Als je weet dat 10 procent van de kinderen biologisch een andere vader heeft, dan weet je dat er iets niet klopt. Feit is wel dat de maatschappelijke gevolgen voor een overspelige vrouw veel zwaarder zijn dan die voor een man", verklaart schrijfster Anna Hammond.
't Zijn de genen
Als 'schuldige' wordt naar de (biologische) lusten gewezen. Mannen zouden op zoek zijn naar seksuele variatie, een manier om hun genen zoveel mogelijk kans te geven zich over te dragen naar de volgende generatie. Maar ook vrouwen houden als eens één of twee mannen achter de hand, voor als die van hen verdwijnt of sterft.
Lijnrecht daartegenover staat de visie dat de verleiding zich kan voordoen, maar dat men sterk genoeg moet zijn om die te laten passeren. "Alsof mensen altijd zo sterk zijn... niet dus." Toch beloven duizenden mensen het telkens opnieuw aan hun man of vrouw. Een mooie, nobele belofte, maar is ze ook realistisch?
Het huwelijk als schuldige
Als het iets is waar bijna iedereen moet tegen vechten, mannen zowel als vrouwen - scheelt er dan niet eerder iets met het principe van het huwelijk en de bijhorende trouw? "Ik denk niet dat het huwelijk het probleem is, het is alleen het beste dat ze konden verzinnen", zegt Susan Squire, auteur van een boek over de geschiedenis van seksuele trouw binnen het huwelijk.
Belachelijke verwachtingen
"Zowel mannen als vrouwen worden onderdrukt door allerlei verwachtingen, en vandaag de dag zijn de verwachtingen belachelijk hoog. Vroeger diende het huwelijk niet voor levenslange passie, persoonlijke voldoening, een zielsverwant en voortdurend geluk. Vandaag willen we dat allemaal en tegelijk, met één persoon, een leven lang. Dat is niet realistisch."
Stabiliteit boven trouw
Volgens Squire is een stabiel en ondersteunend huwelijk véél meer waard dan een met seksuele trouw. "Waarom vindt iedereen het aanvaardbaar om slopende echtscheidingen te starten, kinderen traumatiseren, hun thuis en huis weg te nemen om vrij te kunnen seksen met iemand waarmee de seks uiteindelijk net zo saai zal worden als binnen het huwelijk?"
Verwachtingen
Met andere verwachtingen (eerlijkheid, steun en een goede communicatie) zouden relaties en huwelijken heel wat stabieler en langduriger kunnen zijn, dan wanneer seksuele trouw het belangrijkste punt blijft. Met goede afspraken is het geen 'ontrouw', en is iedereen gelukkig.
Gevoelens
Klinkt goed, in theorie. Want in de praktijk hebben mensen ook gevoelens, raken ze gekwetst door gedrag van hun partner en verliezen ze het vertrouwen en/of respect voor de andere.
Sociale stabiliteit
"Mensen hebben de neiging iets te institutionaliseren om het onder controle te krijgen. Het instituut 'huwelijk' is bedacht om het probleem van seks, partners en het opvoeden van kinderen op te lossen. Bovendien wordt het mannelijke libido gezien als een potentieel ontwrichtende kracht van de maatschappij. De taboes en regels bestaan om de sociale stabiliteit in stand te houden. Voor een meerderheid schijnt het te werken, waarom zou je het dan veranderen?" weerlegt onderzoeker Erick Janssen van het befaamde Kinsey Instituut.
Zélf beslissen
De waarheid is dat aan elke relatie en elk huwelijk gewerkt moet worden, en dat de meesten vele fouten en hindernissen zullen kennen. Maar laten we ook beseffen dat niet iedereen gelijk is, en dat we dus niet één model aan iedereen moeten opleggen.
Een huwelijk is een contract tussen twee mensen: laat ze binnen de grenzen van de wet dan ook zelf beslissen wat voor hen aanvaardbaar is, en wat niet.
"Laten we vooral niet vergeten dat ontrouw nog altijd een minderheid is: zelfs als 25 procent van de mannen al eens een affaire hebben en 15 procent van de vrouwen vreemdgaat, dan nog doet de overgrote meerderheid dat niet." (edp)
