Fantaseren is een typisch menselijke bezigheid. Heel plezierig en bovendien een vorm van creatief denken die je toelaat om dingen uit het verleden, heden én toekomst opnieuw of alvast te beleven, om je activiteiten en scènes voor te stellen die (vaak gelukkig) nooit werkelijkheid zullen worden. Ook in bed...
Fantaseren doe je al van in je vroegste pubertijd. Het is een manier om je seksuele identiteit vorm te geven, sterke emoties en gevoelens te kanaliseren, te ontdekken wie je bent en wat je opwindend en aantrekkelijk vindt. En als je volwassen bent, speelt fantaseren een belangrijke rol in je seksleven. In onze zoektocht naar het waarom zijn we hiermee meteen aangekomen bij de eerste vraag uit de top-5 van meest gestelde vragen over seksfantasieën.
1. Waarom fantaseren we?
Ook Freud stelde zich ooit die vraag. Volgens hem zijn seksuele fantasieën aberraties. Ze zouden wijzen op seksuele ontevredenheid, een uiting zijn van een tekort aan seks en dienen als compensatie voor seksuele frustraties. Zo schreef hij in 1908: 'A happy person never fantasizes, only an unsatisfied one' ('Iemand die gelukkig is, fantaseert nooit, alleen een onbevredigd iemand doet dat'). Gelukkig werden die theorieën door veelvuldig empirisch onderzoek naar de prullenmand verwezen. Juist het tegendeel blijkt waar te zijn: seksuele fantasieën zijn een afrodisiacum. Ze leiden tot seksuele opwinding, zorgen ervoor dat je vaker en makkelijker klaarkomt, verhogen de kans op een bevredigend en gelukkig seksleven. Het is dan ook niet verwonderlijk dat in heel wat sekstherapieën fantaseren over seks wordt aangemoedigd, zowel bij het vrijen als bij het masturberen. Seksuele fantasieën duiden ook helemaal niet op een tekort aan the real thing, integendeel. Wie veel vrijt en seksueel ervaren is, fantaseert ook het meest.
Dus: Het doel van seksuele dagdromen = het opwekken en stimuleren van seksuele Opwinding
2. Moeten we ons schuldig voelen over 'wilde' fantasieën?
We fantaseren allemaal weleens over een wilde nacht met Brad Pitt of Jennifer Lopez, de gespierde fitnessleraar of de wulpse serveerster. Noem het een aangename vlucht uit de soms banale realiteit. Schuldgevoelens moet je daar helemaal niet over hebben. Madonna schreef het al in haar bestseller 'Sex': 'What's important is how you behave in real life, not how you disbehave in your fantasy' ('Wat telt, is hoe goed je je gedraagt in het echte leven, niet hoe slecht je je gedraagt in je verbeelding'). Fantaseren biedt je de mogelijkheid om dingen te 'beleven' waaraan je in werkelijkheid nooit zou beginnen of die ongewilde consequenties zouden hebben. Sommige mensen delen hun fantasieën met hun partner omdat ze dat verrijkend vinden voor hun seksleven. Anderen houden ze liever voor zichzelf. Je fantasie biedt je trouwens ook de mogelijkheid om acties of conversaties voor te bereiden of in te oefenen. Hoe ga je die knappe nieuwe collega uit eten vragen? Hoe zal hij reageren? Fantasie houdt ook een seksleven in langdurige relaties boeiend. Wie jaren met dezelfde partner vrijt, zorgt via zijn of haar fantasie voor de nodige 'afwisseling'. In je fantasie gelden immers de regels en verboden uit het ware leven niet. Eén ding is zeker: fantasieën kun je nooit zomaar voor waar aannemen. Dromen over sociaal onaanvaardbaar gedrag betekent zeker niet dat je daar ook werkelijk voor openstaat. Ruige seks, triootjes, verkrachting... blijven in de meeste gevallen gelukkig wat ze zijn: dagdromen van het pikante soort.
Dus: Fantasieën over ruige seks zijn pikante dagdromen = geen reden om je daar schuldig over te voelen
3. Wie fantaseert meer?
Als we de statistieken mogen geloven, is fantaseren over seks een geliefkoosde bezigheid: 93% van de mannen en 85% van de vrouwen doen het, ook tijdens het vrijen (76% van de mannen en 70% van de vrouwen). Een paar jaar geleden kreeg een campagne van een voetbalmagazine heel wat tegenwind. De sensueel kijkende vrouw in de advertentie riep ons toe dat mannen maar aan twee dingen denken: voetbal en... juist, seks. Seksistisch en simplistisch, maar ook zeer juist. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat mannen veel frequenter fantaseren over seks dan vrouwen: 55% van de mannen tegenover een goede 20% bij vrouwen. Voor-al bij adolescenten zijn de verschillen groot: 45% van de jongens denkt 'vele keren per dag' aan seks, tegenover 6% van de meisjes. Jonge mannen zijn niet voor niets de grootste fans van pornosites.
Dus: Mannen zijn de kampioenen van de fantasie. Vooral in de adolescentie is het verschil tussen beide seksen groot
4. Waarover fantaseren we?
Seksuele fantasieën zijn even gevarieerd als de mensen die ze hebben, en ze veranderen met ons mee. Wat je opwond toen je tien was ('Ik was verliefd op Chris Lomme', dixit Walter Grootaers), doet dat niet meer op je veertigste. Nieuwe ervaringen, nieuwe films en boeken voegen allemaal fantasieën toe aan je voorraad. De meeste seksuele fantasieën van zowel mannen als vrouwen zijn heteroseksueel van aard en gaan over vroegere, huidige en ingebeelde partners. Mannen zijn in hun fantasieën meestal actiever en vooral gericht op het vrouwelijke lichaam in al zijn facetten. Vrouwen zijn passiever in hun fantasieën, die meer gaan over mannelijke aandacht voor hun lichaam, over zien en gezien worden. Mannelijke fantasieën zijn visueler en vaak expliciet seksueel, terwijl bij vrouwen romantiek een grotere rol speelt. Dominantiefantasieën komen vaker voor bij mannen, onderwerpingsfantasieën vaker bij vrouwen. Opvoeding, socialisatie en seksuele moraal werken dus ook door tot op het niveau van onze fantasie.
Dus: We fantaseren het vaakst over vroegere, huidige en ingebeelde partners. Mannen dromen van dominantie, vrouwen van onderwerping
5. Hebben mannen en vrouwen dezelfde fantasieën?
Fantasieën hangen nauw samen met je ervaringen, opvoeding en cultuur, met je zelfbeeld en de manier waarop je naar je eigen seksualiteit kijkt. Sommige soorten fantasieën komen vooral voor in bepaalde leeftijdscategorieën. Zo fantaseren mannen ouder dan veertig vaak over betaalde seks of over seks met jongere vrouwen. Adolescenten en twintigers zien dan weer wat meer in rijpere vrouwen. Fantasieën over macht en prestaties komen in alle leeftijdsgroepen voor en zijn een weerspiegeling van de waarden van prestatie en concurrentie die je tijdens je opvoeding met de paplepel ingegoten krijgt. Vrouwen werden lange tijd verondersteld geen fantasieën te hebben en als ze die wel hadden, dan waren die zeker onschuldig en romantisch getint. Deze theorie ging en gaat niet helemaal op. Romantiek maakt nog altijd meer deel uit van vrouwelijke dan van mannelijke fantasieën. Toch zijn de vrouwelijke fantasieën de afgelopen decennia een stuk explicieter geworden. Een onderdeel van de emancipatiebeweging, een algehele bevrijding sinds Madonna? Of durven vrouwen nu gewoon meer uitkomen voor wat ze denken dan een aantal jaren geleden?
Dus: Vrouwen zijn steeds geëmancipeerder. Vrouwelijke fantasieën onderscheiden zich nog maar in weinig van mannelijke
Door Rika Ponnet, seksuologe en relatiebemiddelaar bij Duet
(Goed Gevoel, december 2004)
