Genitale verminking is en blijft een taboe: er wordt niet over gepraat, er wordt geen informatie over gegeven, het overvalt kleine meisjes die niet weten wat hen overkomt. Dit pijnlijke geheim dragen miljoenen mensen met zich mee, samen met schaamte en het feit dat ze voorgoed niet kunnen genieten van seks. Al is er een klein lichtpuntje aan de horizon: vrouwen nemen af en toe voozichtig het heft in handen tegen genitale verminking. Ze weigeren hun dochters te laten besnijden en/of ondertekenen een petitie.
Het succes blijft voorlopig bescheiden: een duizendtal vrouwen, niet eens allemaal uit de sjiitische sekte Dawoodo Bohra die de praktijk toepast, heeft de petitie ondertekend die een einde wil maken aan genitale verminking in India en Pakistan. 2 miljoen sektevrouwen zijn evenwel getroffen.
Opleiding
Dat er stemmen van protest opgaan heeft de sekte 'te danken' aan zijn aanzien: velen zijn handelaars en artsen en ook vrouwen zijn er hoog opgeleid. Wereldwijd is al vaker gebleken dat opleiding en scholing van vrouwen hand in hand gaat met emancipatie. Geen wonder dus dat jonge, hoogopgeleide vrouwen enkele jaren terug begonnen met het protest, die uitmondde in de petitie, vorig jaar gelanceerd door Tasleen.
Rechtstreeks naar de leider
"Het is hoog tijd dat er een einde komt aan het wrede en onmenselijke ritueel. Voor zo'n barbaarse praktijk is geen plaats in een progressieve gemeenschap als de Bohra's. We smeken Zijne Heiligheid een einde te maken aan dit vrouwonvriendelijke ritueel." De petitie is gericht aan de 96-jarige leider Syedna Mohammad Burhanuddin, die de praktijk aan zijn sekteleden oplegt.
"Ik gga door"
"Aanvankelijk ondertekenden alleen mensen van buiten de gemeenschap de petitie", zegt Tasleen. "Maar toen er media-aandacht kwam, begonnen veel Bohra-vrouwen er openlijk over te praten. Ik ga door met de petitie tot Doctor Syedna de ingreep verbiedt. Bewustzijnsvorming is de eerste stap om het probleem op te lossen."
10 procent
De strijd is nog niet gestreden. De tegenstanders van genitale verminking zijn nog altijd in de minderheid: zo'n 10 procent weigert de ingreep. Mannen weten er al helemaal niets over, en hét argument om (delen van) clitorissen te blijven wegsnijden blijft religieuze traditie. De voorstanders geloven dan ook rotsvast dat de besnijdenis vrouwen helpt hun seksuele verlangens in toom te houden en kuis te blijven.
"Als hij het zegt..."
Dat de religieuze leider de ingreep oplegt, maakt dat vele volgelingen die hem blindelings vertrouwen zich gewoonweg geen vragen stellen.
"Ik heb een vertrouwen in onze leider", zegt de 38-jarige Zahabia Mohammad, een moeder van drie dochters die ook besneden zijn. "Het moet goed zijn omdat er zo de nadruk op wordt gelegd."
Volgens de moeder wordt de ingreep tegenwoordig "door artsen uitgevoerd, op een erg veilige manier. Het duurt maar vijf minuten, en er wordt maar een piepklein deeltje van de clitoris weggesneden."
"Gillen van de pijn"
Dat is niet bepaald de ervaring van twee tegenstanders van genitale verminking. "Het gebeurde in een donkere en groezelige kamer", vertelt de veertigjarige Alefia Mustansir. "Ik was nog een kind, en een oudere vrouw vroeg me mijn broek te laten zakken. Ik moest op een houten krukje gaan zitten en toen deed ze iets dat me deed gillen van pijn."
Sakina Haider, een vriendin van Mustansir, onderging de ingreep ook. "Mijn grootmoeder vertelde me dat een arts het branderige gevoel zou verhelpen dat ik kreeg als ik me met zeep waste." Haider en Mustansir weigeren hun dochters te laten besnijden.
Gevolgen
Wat de gevolgen van die beslissing zullen zijn voor hen is nog onduidelijk. Een van de voornaamste redenen dat moeders hun dochters de pijn aandoen is omdat ze anders geen man kunnen vinden, een schande in de meeste gemeenschappen.
Niet enkel in de sekte
Dawoodo Bohra is ontstaan in Jemen, al leven de meeste aanhangers nu India en in de Pakistaanse miljoenenstad Karachi. Er leven ook leden in de VS, Europa en het Midden-Oosten. Ze vormen een hechte gemeenschap waarin buitenstaanders moeilijk doordringen.
De sekte is niet de enige die genitale verminking op vrouwen toepast. In veel Afrikaanse en enkele Aziatische en Midden-Oosterse landen is genitale verminking gangbaar. Naar schatting zijn 140 miljoen vrouwen besneden, en er komen jaarlijks zo'n 2 à 3 miljoen bij. Ook in Europa worden vrouwen besneden, maar cijfers zijn niet voor handen. Geschat wordt dat het om enkele duizenden vrouwen per land gaat.
In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt is dit geen exclusief islamitische praktijk: ook christelijke groeperingen doen eraan mee.
4 soorten verminking
Mensen- en vrouwenrechtenorganisaties hebben zich in 2008 verenigd om genitale verminking proberen in te dijken, voorlopig met erg weinig succes. Er worden vier vormen genitale verminking erkend, zo meldt Rosadoc op haar website.
Clitoridectomie : wegsnijden van het kapje van de clitoris, met of zonder het verwijderen van delen van of de gehele clitoris
Excisie: wegsnijden van de clitoris, met gedeeltelijke of volledige verwijdering van de binnenste schaamlippen; dit is de meest gebruikelijke vorm van verminking
Infibulatie : volledig wegsnijden van de clitoris en schaamlippen, de twee stompjes van buitenste schaamlippen worden aan elkaar gehecht waarbij de vaginale opening tot een paar millimeter verkleind wordt
'Restcategorie': prikken, piercen of incisie van de clitoris en/of labia; uitrekken van de clitoris en/of labia; dichtschroeien van clitoris en omringende weefsels; wegschrapen van weefsel rond de vaginale opening (angurya cuts) of snijden in de vagina (gishiri cuts); inbrengen van bijtende substanties of kruiden in de vagina om bloedingen te veroorzaken of om de vagina te vernauwen.
Pijn!
Pijn is het voornaamste gevolg van deze ingreep: pijn bij de ingreep zelf, maar vaak ook in het dagelijkse leven, bij het plassen, bij het vrijen en bij het bevallen. Ook ontstaan er vaak infecties, alweer met pijn of zelfs de dood tot gevolg. Ook psychologisch zijn deze vrouwen getekend. (edp)
