Nog geen grote knopen doorgehakt op EU-top

Wil je dit artikel later lezen? bewaar
Door: redactie
23/10/11 - 18u11 De Franse president Sarkozy en de Duitse kanselier Merkel. © reuters.

UPDATE In hun streven naar een sterker economisch bestuur voor de eurozone gaan de leiders van de eurolanden de mogelijkheid van nieuwe beperkte wijzigingen aan het Europese verdrag onderzoeken. Dat heeft voorzitter Herman Van Rompuy vandaag aangekondigd na afloop van de Europese top.

De Franse president Sarkozy en de Duitse kanselier Merkel. © reuters.
De Italiaanse premier Berlusconi. © reuters.

Volgens de slotconclusies nemen de leiders van de 27 EU-lidstaten akte van "de intentie van de staatshoofden en regeringsleiders van de eurozone om na te denken over een verdere versterking van de economische convergentie binnen de eurozone, de verbetering van budgettaire discipline en de verdieping van de economische unie, inclusief het onderzoeken van de mogelijkheid van beperkte verdragswijzigingen".


Van Rompuy beklemtoonde op de persconferentie dat nieuwe verdragswijzigingen geen doel an sich zijn, maar enkel overwogen worden indien ze onontbeerlijk blijken om het bestuur van de eurozone te versterken. Dan mogen nieuwe wijzigingen aan het verdrag volgens hem "geen taboe" zijn. "Een algemene hertekening van de architectuur van het verdrag van Lissabon" sloot de Belg evenwel uit. "De rest zullen we zien", zo antwoordde hij op vragen over mogelijke referenda in lidstaten.

Duitsland
Duitsland ontpopte zich de voorbije maanden tot pleitbezorger van een verdragswijziging. Dat zou het mogelijk moeten maken strengere sancties in te voeren voor eurolanden die de begrotingsteugels vieren en de staatsschuld laten ontsporen en zo de stabiliteit van de hele eurozone in gevaar brengen. Zo sprak de Duitse buitenlandminister Guido Westerwelle gisteren over de mogelijkheid om die landen voor het Europese Hof van Justitie te brengen.

Cameron
Hoewel het betoog van Westerwelle volgens diverse bronnen nauwelijks steun genoot, steekt de mogelijkheid van een nieuwe verdragswijziging dus wel degelijk in de conclusies. Die herinneren er wel aan dat alle lidstaten van de Europese Unie akkoord moeten gaan met verdragswijzigingen. De Britse premier David Cameron toonde zich alvast niet afkerig. Hij ontwaart een opportuniteit om bevoegdheden terug te halen naar het Verenigd Koninkrijk.

De rest
Intussen zijn ook afspraken gemaakt om de relaties tussen de zeventien eurolanden en de overige tien lidstaten van de Europese Unie op een nieuwe leest te schoeien. De verstandhouding kwam steeds meer onder druk te staan omdat de leiders van de eurolanden tegen de achtergrond van de schuldencrisis steeds vaker apart vergaderen en afspraken maken die ook een impact hebben voor de rest van de club. Onder meer Groot-Brittannië, Zweden en Polen maakten vandaag hun beklag.

Aparte afspraken
Van Rompuy informeerde vandaag de leiders van de niet-eurolanden over de voorbereiding van de eurotop die na de EU-top van start is gegaan. De Belg heeft de tien leiders ook woensdag naar Brussel uitgenodigd om geïnformeerd te worden in de aanloop naar de bijkomende eurotop. Voorzitter José Manuel Barroso verzekerde de tien lidstaten dat zijn Commissie zal toezien op de integriteit van de eenheidsmarkt en een 'level playing field' voor alle lidstaten. Wel vroeg hij begrip voor het feit dat landen die een munt delen soms apart afspraken moeten kunnen maken.

Voorzitter
De nervositeit van de niet-eurolanden is ook weerspiegeld in de afspraken over de aanduiding van de voorzitter van de eurotop. In augustus hadden de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy gebombardeerd tot hun kandidaat voor de job. De Belg heeft al enkele bijeenkomsten van de euroleiders geleid sinds hij in januari 2010 zijn mandaat als voorzitter van de Europese Raad aanvatte.

In de conclusies van de top is nu bepaald dat de voorzitter van de eurotop op hetzelfde moment wordt gekozen als de voorzitter van de Europese Raad en dat voor eenzelfde ambtsperiode. In afwachting mag de voorzitter van de Europese Raad de eurotoppen leiden. Dat betekent in concreto dat Van Rompuy alvast tot midden 2012 zichzelf Mister Euro mag noemen. Tot dan loopt immers zijn mandaat als voorzitter van de Europese Raad.

1.500 miljard euro
De gesprekken gaan in de richting van een noodfonds dat niet groter wordt dan 1.500 miljard euro, luidt het in de wandelgangen. Dat zou gerealiseerd worden door onder het EFSF een hefboom te steken die erop neerkomt dat het fonds 20 procent van de uitgiften van staatsobligaties gaat verzekeren. Maar er moet ook rekening gehouden worden met de lopende reddingsplannen voor Ierland en Portugal, met het tweede Griekenland-plan en met mogelijke steun voor de herkapitalisering van de banken.

Merkel tempert verwachtingen
De Duitse bondskanselier Angela Merkel temperde vanmorgen bij aankomst alvast de verwachtingen. Tot ongenoegen van vele partners wil ze begin volgende week eerst het Duitse parlement informeren vooraleer ze volgende woensdag definitieve engagementen aangaat. "Voor mij is het belangrijk te herhalen dat we vandaag beslissingen voorbereiden voor woensdag", liet Merkel weten.

Berlusconi
Italië moet dringend maatregelen uitvoeren om de Europese partners en de investeerders gerust te stellen over zijn openbare financiën, waarschuwde voorzitter Herman Van Rompuy vandaag.

Geruststellen
"De investeerders en de andere lidstaten moeten gerustgesteld worden", zei Van Rompuy. Hij hamerde erop dat Italië de komende dagen aan de slag moet om de maatregelen uit te voeren die het heeft beloofd. Van Rompuy verwees naar het indijken van het begrotingstekort, maar ook naar hervormingen op de arbeidsmarkt, privatiseringen en de strijd tegen fiscale fraude.

Dringend
Van Rompuy sprak vanochtend apart met Berlusconi. Hij verwacht van de Italiaanse premier meer details en een precieze kalender voor de uitvoering van de maatregelen. Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy hebben Berlusconi duidelijk gemaakt dat hij dringend de hand aan de ploeg moet slaan.

Schulden
Italië zit op een schuldenberg van 1.900 miljard euro (120 procent van het bbp). De regering keurde de voorbije maanden weliswaar aanzienlijke bezuinigingsplannen goed, maar de uitvoering ervan slabakt en de financiële markten worden steeds nerveuzer.

Het Italiaanse getreuzel komt bovendien op een moment dat de euroleiders het noodfonds willen versterken, onder meer om Italië en Spanje uit het vizier van de markten te houden. "Het kan niet zijn dat men beroep doet op de solidariteit van partners als men zelf geen aanzienlijke inspanningen doet", zo vatte Sarkozy samen.

België
Ook België blijft met een hoge staatsschuld kampen, maar volgens premier Yves Leterme is de situatie in ons land helemaal anders. België respecteert al jaren het stabiliteitsprogramma, een lijn die de nieuwe regering volgens Leterme zal moeten doortrekken. Hij herhaalde dat de staatsschuld naar zijn mening onder 90 procent moet dalen tegen 2014. (belga/adha/ep)

Jouw mening telt !

Meld je aan of registreer je om een reactie te plaatsen!