Een neef van mijn vader is een tijdje geleden overleden aan de huidkanker melanoom. Ik maak me zorgen, want ik heb zelf ook een paar donkere moedervlekken op mijn onderbenen. Hoe weet ik of ze gewoon pigmentvlekken zijn, of iets ergers?
Dr. Thomas Maselis, dermatoloog: 'Melanoom - letterlijk 'zwart gezwel' - is een agressieve vorm van huidkanker die ontstaat door een kwaadaardige ontaarding van pigmentcellen. Overdreven blootstelling aan de zon (en dus aan UV-stralen) op jonge leeftijd kan het risico op melanoom vergroten. Je kan er je kinderen met andere woorden voor behoeden door consequent zonnebrand te vermijden. Zonlicht is noodzakelijk voor ons lichamelijk en geestelijk evenwicht, maar tegelijk blijft het een gevaarlijke vriend die je best niet te vaak en te intens opzoekt.'
'Jammer maar helaas: de voorbije jaren werd melanoom in het westen de snelst toenemende vorm van kanker. Deze stijging wordt in verband gebracht met onze veranderde houding tegenover de zon: we gaan naar de zon op vakantie, gaan zonnekloppen en dragen badpakken en bikini's. Stuk voor stuik zijn dat gebruiken die pas in de loop van de 20ste eeuw populair werden. Je lifetime risico om melanoom te ontwikkelen, wordt in de VS geschat op 1 op 87, in Scandinavië 1 op 100. In ons land worden jaarlijks zo'n 700 nieuwe gevallen gemeld. Vooral mannen ouder dan 50 sterven aan melanoom. De oorzaak hiervan is niet helemaal duidelijk, maar mogelijk is de huidkanker bij mannen agressiever, en wordt hij minder makkelijk ontdekt dan bij vrouwen. Bij mannen komen melanomen het meest voor op de rug, bij vrouwen op de benen, maar eigenlijk kunnen ze op alle plaatsen van het lichaam voorkomen.'
'Een melanoom ziet eruit als een donkere, soms bijna zwarte huidvlek met een onregelmatige kleur of omgrenzing. Dikwijls, maar niet altijd, ontstaat ze in reeds bestaande moeder- of schoonheidsvlekken. Vooral zeer donkerbruine of zelfs zwarte plekken zijn verdacht, zeker als ze de zogenaamde ABCD-kenmerken hebben: 'asymmetry' (een assymetrische, onregelmatige vorm), 'border irregularity' (onregelmatige randen met in- en uitstulpingen), 'color variation' (kleurvariaties, van licht tot zeer donker) en 'diameter over 6mm' (een diameter groter dan 6 mm). Let wel: deze criteria zijn slechts algemeen informatief. Een plek die met andere woorden aan bovenstaande beschrijving voldoet kan nog altijd goedaardig zijn, omgekeerd ziet een melanoom er soms helemaal anders uit! Wees extra op je hoede als de vlek plots dikker wordt, spontaan gaat bloeden of ineens begint te jeuken zonder dat daar een aanwijsbare reden voor is. Merk je één van deze criteria op, stap dan naar je arts. Een vroegtijdige diagnose en behandeling is van het allergrootste belang. Hoe vroeger de tumor ontdekt wordt, hoe minder kans dat hij via de lymfevaten of de bloedbaan is uitgezaaid naar andere organen.'
Maandag 7 mei is in 14 Europese landen 'Euro Melanomadag'. Dit jaar wil de campagne vooral mannen van boven de 50 - de risicogroep bij uitstek - wijzen op de gevaren van huidkanker. Meer info vind je op www.euromelanoma.be.
Door Caroline De Ruyck
(Goed Gevoel, mei 2007)
