Ik heb zweethanden

  'Sinds jaren heb ik bijna continu last van klamme handen en zwetende oksels. Klam is zelfs mild uitgedrukt: soms gutsen de druppels er letterlijk vanaf. Zelfs al hebben mijn handen koud, dan nog begint er vaak zweet op te komen. Zowel thuis, op het werk als op feestjes en recepties spelen mijn zwetende handen me geregeld parten. Vooral handjes schudden is een ware verschrikking. Aan eventuele stress kan het niet liggen, want ik ben helemaal geen zenuwachtig iemand. Ik gebruik talkpoeder om mijn handen droog te houden en spuit veel deodorant, maar dat helpt jammer genoeg niet altijd. Bestaan er methodes om definitief komaf te maken met mijn vervelend probleem?'

Carl Dierickx, huisarts: 'Vermoedelijk lijd je aan wat de medische wereld met een duur woord hyperhidrosis noemt: aanvalsgewijs of continu transpireren, vooral onder de oksels en op de handpalmen en voetzolen. Onderzoekers hebben er zelfs een maatstaf opgekleefd: als je per oksel meer dan 100 ml vocht - een theekopje - produceert gedurende een periode van 5 minuten, dan heb je officieel hyperhidrosis. Echte hyperhidrosis komt niet zo vaak voor: naar schatting lijdt slechts een half procent van de bevolking eraan. Sommige patiënten hebben weliswaar zo'n grote zweetproductie dat ze de hele dag nat rondlopen. Geen pretje, vooral niet als je een job hebt waarbij je bijvoorbeeld gereedschap moet vasthouden of veel moet schrijven. Ook bij sollicitaties kan overvloedig transpireren je lelijk parten spelen. Dat je zo goed als geen controle hebt over dat zweten, maakt het dubbel zo lastig. Of het nu warm of koud is, of je je inspant of niet: als je lijdt aan hyperhidrosis zweet je quasi altijd, en ook nog eens heel erg veel.'

Aan de kook
'Iedereen transpireert, het is één van onze belangrijkste afkoelsystemen. Over ons hele lichaam hebben we zo'n 2 tot 5 miljoen zweetklieren, die elke dag 600 tot 900 ml bij elkaar zweten. Mochten we dat niet doen, dan zou ons bloed op de duur gaan koken en onze hersenen verschroeien. Wie hyperhidrosis heeft produceert echter veel meer zweet dan nodig om zijn of haar temperatuur te regelen. De aandoening wordt veroorzaakt door de hyperactiviteit van een bepaalde soort zweetklieren die direct op onze huid uitkomen. Waarom ze zo overactief zijn, is een raadsel. Vroeger dachten artsen dat bij overmatig zweten vooral psychische factoren een rol spelen, maar die theorie bleek niet te kloppen. Hoewel de precieze oorzaak nog niet bekend is, staat inmiddels vast dat het om een puur lichamelijke aandoening gaat. Mogelijk is het een kwestie van erfelijkheid: ongeveer een derde tot de helft van de mensen met hyperhidrosis heeft een familielid met hetzelfde probleem.'

Stroomschok of botox
'Artsen onderscheiden twee vormen van hyperhidrosis: de primaire en de secundaire. Primaire of gelokaliseerde hyperhidrosis komt het vaakst voor en staat voor overmatig zweten op één plek, bijvoorbeeld aan handen, voeten of oksels. Bij secundaire of gegeneraliseerde hyperhidrosis zijn àlle zweetklieren overmatig actief. Meestal ligt de oorzaak bij een onderliggend probleem, bijvoorbeeld overgewicht, menopauze, een chronische infectie of een endocriene ziekte zoals diabetes. Wordt de ziekte behandeld, dan stopt het overmatig transpireren doorgaans vanzelf.'
'Zwaar transpireren kan je op verschillende manieren tegengaan. De talkpoeder die jij overvloedig gebruikt, neemt weliswaar het vocht op maar biedt slechts tijdelijk soelaas. Een betere oplossing is een speciale crème die je op de zweterige plaatsen kan smeren. Dergelijke anti-transpiratiecrèmes bevatten doorgaans aluminiumchloride, een stof waar de zweetklieren zeer gevoelig aan zijn. Helpt smeren niet, dan kan je kiezen voor iontoforese. Dat is een methode waarbij de dermatoloog water elektronisch laat inwerken op je huid. In de praktijk dompel je je handen of voeten in een waterbad waarin een zwakke continue stroom passeert. Deze sluit de zweetkanaaltjes tijdelijk af. Het effect duurt maar een paar dagen, maar blijft langer na herhaaldelijk behandelen.'
'Een derde - ontzettend dure - optie is het spuiten van botox. Botox wordt vooral gebruikt om huidveroudering tegen te gaan en blokkeert de prikkeloverdracht bij de overgang van zenuw naar spier of van zenuw naar zweetklier. Doordat de zweetklier geen prikkels meer krijgt, stopt ze met werken. Hoe efficiënt zo'n botoxbehandeling ook is, ze heeft slechts een tijdelijk effect: enkele maanden later gaan nieuwe takjes naar de zweetklier uitgroeien, zodat ze toch weer actief wordt. De laatste en meteen de meest ingrijpende optie is een operatie waarbij chirurgen de zenuwtoevoer naar de zweetklieren blokkeren of de zweetklieren zelfs helemaal verwijderen. Doorgaans krijg je hiermee goede resultaten: de zweetproductie neemt tot 80 à 90 % af. Natuurlijk blijft het operatieve risico en de kans op post-operatieve pijnen. De hyperhidrosis kan zich ook 'verplaatsen': als je je handen laat behandelen, kan je plots extra hard gaan zweten op je buik of onder je oksels.'
'Voor welke oplossing je kiest, hangt af van je instelling. Ben je niet bang voor botox-injecties en heb je er het geld voor over, dan zijn ze zeker een mogelijkheid. Eén goede raad: ga eens bij je huisarts of bij een dermatoloog langs, en laat je vooraleer je wat ook onderneemt eerst deskundig adviseren.'

Door Caroline De Ruyck
(Goed Gevoel, oktober 2006)