Serotonine zou een rol spelen in het prikkelbare darmsyndroom.
De zin in vet eten wordt onder andere opgewerkt door het hormoon ghreline.
Onder invloed van stress, en het stresshormoon cortisol, kunnen geheugenproblemen ontstaan.
Slapeloosheid, een gevolg van te weinig progesteron.
Hormonen en hun negatieve aspecten worden vooral gezien als iets vrouwelijks: voor elke stemmingswisseling, pre-menstrueel, tijdens een zwangerschap of in de menopauze wordt beschuldigend naar de hormonen gewezen.
Maar hormonen doen veel meer dan dat: ze controleren zo ongeveer elk aspect van je gezondheid, zowel fysiek als mentaal. Hormonenwisselingen kunnen dan ook redelijk vervelende neveneffecten hebben. Wij zetten de zes belangrijkste op een rijtje, samen met hoe je het evenwicht kan herstellen.
1) Hardnekkige acné
Niet die paar puistjes vlak voor je menstruatie of na te weinig huidverzorging, maar de zware variant die elke dag je huid teistert. De schuldige? Androgenen of mannelijke hormonen. De acné is zwaarder naarmate je gevoeliger bent voor het hormoon testosteron of je testosteronniveau hoger ligt.
Oplossing? De pil. Deze halveert het gehalte 'vrije testosteronen' in je lichaam. Als je de pil al neemt en het werkt niet, kan je overschakelen op een andere soort met meer oestrogenen en minder androgenen. Als je liever geen anticonceptie inneemt, is ook spironolacton een optie. Dit geneesmiddel wordt voorgeschreven voor hoge bloeddruk maar zou ook werken voor acné.
2) Geheugenverlies
Vergeten waar de sleutels liggen of om hoe laat je bij de dokter moet zijn, niemand is er te jong voor. Vooral wie onder stress staat en/of te weinig slaapt, heeft het moeilijker dingen te onthouden of zinnen deftig uit te spreken.
De schuldige? Het stresshormoon cortisol. Het verhindert zowel de opname van nieuwe kennis als het herinneren van oude kennis. In het slechtste geval beschadigt het de hersencellen permanent.
Oplossing: doe vaker wat je graag doet, zo simpel kan het leven zijn. De reden is dat hobby's en andere leuke activiteiten je stressniveau als vanzelf naar beneden halen, wat je geheugen én algemene fitheid verbetert.
Wil je iets meer, kan je voor specifieke ontspanningsmethodes gaan: een sauna, yoga of massages. Voor de echte stresskippen: neem verschillende keren per dag een time out-moment. Ga rustig zitten, sluit je ogen en concentreer je enkele minuten enkel op je ademhaling.
3) Slapeloosheid
Piekeren, te veel of te weinig vocht of voedsel en de hoeveelheid licht of warmte in de slaapkamer: het kan je slaappatroon enorm beïnvloeden. Maar ook hier kan een hormoon aan de basis liggen: progesteron, en meer bepaald het gebrek eraan. Progesteron is een rustgevend hormoon, hoe minder je ervan hebt, hoe rustelozer je kan worden.
Oplossing: geen menstruatie meer¿ dus: de pil doorslikken, of een andere soort pil die de menstruatie nog tot vier keer per jaar beperkt. Je kan het ook natuurlijk proberen door weinig caffeïne of cola te drinken, zeker na drie uur 's namiddags en warme melk en noten te eten.
4) Honger!
Soms blijf je honger hebben, ook al heb je al meer gegeten dan normaal. Verschillende hormonen werden al in verband gebracht met overeten of het hongergevoel. Zowel ghreline (lustopwekkend) als leptine en oxyntomoduline (lustonderdrukkend) zouden een invloed hebben. Slaap schijnt een enorm effect te hebben op deze hormonen.
Oplossing: voldoende slapen helpt, net als het vermijden van vet voedsel dat enkel zin in meer vet opwekt. Koolhydraten en proteïnen werken veel beter om de honger te stillen.
5) Prikkelbare darm-syndroom
Deze chronische pijn, krampen, diarree of net constipatie wordt waarschijnlijk deels veroorzaakt door de neurotransmitter serotonine. Best bekend als het gelukshormoon, maar ook een bepalende invloed bij de spijsvertering. Meestal hebben vrouwen er last van, en het sterkst rond hun menstruatie, dus het vermoeden bestaat dat ook hier oestrogeen en progesteron een rol spelen.
Oplossing: sommige antidepressiva kunnen deze patiënten helpen bij de symptomen, zelfs als ze zelf niet depressief zijn. Al zou meer vezels ook kunnen helpen. Je vindt ze in havermout, volle granen, rauw fruit en groenten.
6) Aanhoudende vermoeidheid
Futloos, moe, en een beetje verdikt? De schuldige zou hier de schildklier kunnen zijn. De schildklierhormonen controleren het metabolisme. Zijn er te weinig, dan vertraagt alles waaronder ook de hartslag, de hersenen en de spijsvertering.
Oplossing: een doktersonderzoek naar je schildklier is hier noodzakelijk. Soms is een vervangtherapie nodig. (edp)
