Stress, stress, stress ... het is overal en verschijnt hoofdzakelijk in een negatief daglicht. Nochtans zou een tekort aan stress bijna even schadelijk zijn als een overdosis. Tenminste als we een recente review van heel wat stressonderzoeken mogen geloven. In een ideale wereld zouden we dus net genoeg tegenwerking in ons leven moeten hebben opdat we toekomstige problemen de baas kunnen.
Een leven zonder stress en tegenstand klinkt hemels, niet? Nochtans zouden de gelukkigste en gezondste mensen net diegene zijn die al vroeg in hun levensloop werden blootgesteld aan toch minstens een kleine hoeveelheid negatieve ervaringen.
Stress
De review stelt dat ondanks de populaire gedachte, stress eigenlijk helemaal niet zo slecht is. Een lage tot matige dosis ervan zou zelfs noodzakelijk zijn voor een gezonde groei. Wat echter wel schadelijk is, is een grote en oncontroleerbare hoeveelheid stress. Denk maar aan het meemaken van een natuurramp of het leven in extreme armoede. Zeker voor kinderen is dit uitermate schadelijk, maar ook helemaal stressvrij opgroeien zou allesbehalve gezond zijn.
Hiermee steunt de review de gedachte dat onze hersenen werken als spieren die versterkt moeten worden door blootstelling aan geleidelijk toenemende belasting in de juiste ontwikkelingsfasen. Zonder oefening kwijnen ze weg en een plotse overlading zorgt enkel voor kwetsuren. Stress met mate kan dus gezien worden als fitness voor onze hersenen.
Review
Een van de onderzoeken dat geanalyseerd werd in de review, ging bij meer dan 2.000 volwassenen kijken naar negatieve gebeurtenissen die ze tijdens hun leven hadden ervaren: ernstige ziekten of kwetsuren, scheidingen, sterftes, natuurrampen, allerhande misbruik (psychisch en fysiek), ... Ook de leeftijd waarop deze negatieve ervaringen plaatsvonden, werd telkens mee in rekening genomen.
Verder werd de deelnemers ook gevraagd hoe hun stressniveau op het moment van het onderzoek was, hoe ze functioneren op de werkvloer en binnen relaties, of ze nog post-traumatische symptomen ervaren en hoe tevreden ze over het algemeen zijn met hun leven. De deelnemers werden nadien gedurende twee jaar gevolgd.
Evenwicht
Resultaat? Uiteraard stonden de mensen met de meeste negatieve ervaringen het minst positief in het leven, maar het verband was niet lineair. Zo kwamen de deelnemers met een gemiddeld stressniveau er niet alleen beter uit dan de groep met de meeste stress, maar opvallender nog, ze stonden ook gelukkiger en positiever in het leven dan zij die helemaal geen of amper tegenslag hadden ervaren in hun levensloop.
Of anders: er is dus een ideaal stressevenwicht: niet teveel om overlading te vermijden en niet te weinig om ervoor te zorgen dat als je dan te kampen krijgt met negatieve ervaringen, je er minstens tegen opgewassen bent.
Wat nu?
Wil dit nu zeggen dat je kinderen bewust moet blootstellen aan stressy situaties? Uiteraard niet! De auteur van de review en professor psychologie aan de State University of New York, ziet het zo: "Slechte dingen blijven slechte dingen en de resultaten van dit onderzoek mogen dan ook niet worden gezien als een minimalisering van de negatieve gevolgen van tegenslag. We willen enkel aantonen dat ook stress een positieve kant heeft. Het is een dunne grens, maar een matige hoeveelheid stress kan broodnodige veerkracht bevorderen".
Zeker bij baby's is het belangrijk dat ze voldoende getroost worden wanneer ze huilen omdat het de beste manier is om hun stresssysteem te ontwikkelen. Zuigelingen hebben eerst nood aan troost van ouders om zo het vermogen te ontwikkelen zichzelf te kalmeren wanneer ze geconfronteerd worden met stress. Als ze groeien is het belangrijk om geleidelijk aan steeds meer uitdagingen te krijgen, niet te veel, niet te weinig. De gulden middenweg geldt dus ook voor stress. (lf)
