Zowat tien procent van de Belgen heeft suikerziekte of loopt risico om de ziekte te krijgen, zo klonk het nieuws vandaag. Erger nog: ruim een kwart van de mensen die aan de ziekte lijden, beseffen niet eens dat ze diabetes hebben. Geen wonder: in een licht stadium is de ziekte nagenoeg zonder symptomen. Nochtans is het wel belangrijk dat diabetes zo snel mogelijk wordt opgespoord én aangepakt.
Volgens de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie wordt er gesproken over diabetes als de suikerspiegel in het bloed te hoog ligt, zijnde meer dan 200 mg/dl (of 11,1 mmol/l) bij niet-nuchtere toestand en meer dan 126 mg/dl (of 7,0 mmol/liter) in nuchtere toestand.
De normale waarden zijn respectievelijk minder dan 140 mg (7,8) of 110 mmg (6,1). Wie daartussen zit, lijdt aan pre-diabetes. Ook daarin vallen twee soorten te onderscheiden: 'impaired fasting glucose' en glucoseintolerantie, waarbij die laatste vrijwel zeker zal leiden tot diabetes.
Risicofactoren
In de beginnende stadia van diabetes zijn maar weinig symptomen waar te nemen. Wel kan je letten op de risicofactoren: ben je te dik, beweeg je quasi nooit en eet je veel vet, dan loop je veel kans om diabetes te ontwikkelen. Er is ook een sterke genetische factor: komt het voor in de familie, dan loop je zelf ook meer kans. Wie er op tijd wil bij zijn, laat best op regelmatige basis of in samenspraak met de huisarts bloed trekken en controleren.
Drie bekende symptomen
De drie bekendste symptomen van diabetes zijn: veel drinken (polydipsie), veel plassen (polyurie) en veel eten (polyphagia). Maar wat is veel, natuurlijk?
Belangrijk is dat er veel geplast wordt, en daardoor dorst ontstaat en niet dat er veel geplast wordt omdat er (uit gewoonte, als deel van een dieet of zomaar) veel gedronken wordt. Veel is in dit geval: meer dan 2 liter urine per dag, bij een gemiddelde vochtopname. Toch hoeft het niet meteen diabetes te zijn als er veel geplast wordt: nervositeit, het gebruik van vochtafdrijvende middelen, een infuus of een nierprobleem kan ook aan de basis liggen.
De dorstproef
Als er veel geplast wordt, ontstaat er een continu dorstgevoel. Om te weten of dit te wijten is aan diabetes, wordt (onder dokterstoezicht!) een dorstproef georganiseerd waarbij een aantal uren niet gedronken mag worden. In 'normale toestand', zal er minder urine aangemaakt worden omdat er minder vocht is in het lichaam en de urine zal geconcentreerder zijn. Wie diabetes heeft daarentegen, blijft veel urine blijven aanmaken en loopt kans op uitdroging of zelfs een shock. Probeer dit dus niet zomaar thuis!
Honger
Wie aan diabetes lijdt, heeft ook vaker honger ook al hebben ze net gegeten. Dat komt doordat de hersenen geen glucose kunnen opnemen door het tekort aan insuline. Maar daardoor 'denken' ze dat er geen glucose in het lichaam aanwezig is, en produceert het 'honger' om glucose binnen te krijgen.
Andere symptomen van diabetes:
- Vaker dan normaal blaasontsteking, witte vloed of steenpuisten
- Adem die naar aceton ruikt als gevolg van vetverbranding omdat de glucose niet kan worden verwerkt. Dit is een teken dat de bloedsuikerspiegel te hoog is, en kan in combinatie met uitdroging leiden tot een coma.
- Verwondingen helen traag of helemaal niet, voornamelijk aan de voeten. Daar zijn de zenuwen aangetast waardoor er vaak niet gevoeld wordt wanneer er een wonde ontstaat.
- Rode, branderige of ontstoken ogen en/of wazig zicht
- Vermoeidheid of slaperigheid
- Impotentie
- Een droge mond en een droge tong
Wat doen na de diagnose diabetes?
Na de bepaling van het type diabetes, wordt een behandeling op maat voorgesteld. Meestal is dat een behandeling met medicatie, insuline-injecties en een aangepast dieet. Ook sporten is een vast onderdeel van de behandeling, net als stoppen met roken en het onder controle houden van het cholesterolniveau.
Misverstand!
Diabetes wordt vaak 'suikerziekte' genoemd en nog altijd wordt gedacht dat dat betekent dat de diabeteslijder geen suikers mag eten. Dat klopt echter niet, maar de portie is wel belangrijk.
Voor diabetespatiënten geldt het aantal koolhydraten dat wordt opgenomen. Bij te weinig koolhydraten is de bloedsuikerspiegel te laag, en voelt de patiënt zich slap, bij een te hoge bloedsuikerspiegel moeten alle koolhydraten worden vermeden en moet er insuline bijgespoten worden.
Gevolgen
Diabetes is beheersbaar door de ontwikkelingen in de gezondheidszorg, maar vergis je niet: deze ziekte heeft wel degelijk een impact op je leven, je levensduur en je levenskwaliteit. De belangrijkste gevolgen zijn voor de aderen, waarvan de vaatwand beschadigd raakt. Dit heeft een verhoogd risico op infarcten, nierfalen en zelfs voetamputatie. Daarnaast is er ook kans op blindheid door aantasting van het netvlies, impotentie, incontinentie en hersenbeschadiging.
Met andere woorden, beter voorkomen dan genezen! En dat kan zoals altijd door de drie criteria van een gezond leven: evenwichtige voeding, flink bewegen en voldoende water drinken. (edp)
