Ziektes, aanvallen of opstoten doen zich niet om het even wanneer voor. Bepaalde tijdstippen zijn risicovoller voor bepaalde ziektes dan voor andere. Bijvoorbeeld: een hartaanval vindt het vaakst plaats rond tien uur 's ochtends. Een paniekaanval doet zich het vaakst voor na drie uur 's middags, terwijl maagproblemen en maagzweren graag de kop op steken 's nachts.
De verklaring hiervoor ligt bij onze 24-uurscyclus, zegt neurowetenschapper Russell Foster van de universiteit van Oxford. "Veel van ons menselijk doen en zijn wordt gecontroleerd of op zijn minst gestuurd door onze interne klok, een soort biologische pacemaker." Foster zette op een rij wanneer wat het vaakst voorkomt.
1) Hartaanval en beroerte
De kans op een hartaanval stijgt vanaf 6 uur 's ochtends tot 12 uur 's middags, met een piek rond 10 uur. Er is 40 procent meer kans om tussen 6 en 12 een hartaanval te hebben , dan op elk ander moment. Voor beroertes gaat het zelfs om 49 procent. Dit risico blijft hetzelfde ongeacht wanneer mensen opstaan.
Wellicht is de verklaring dat het lichaam uit rust komt en dus meer zuurstof nodig heeft, wat de bloeddruk doet stijgen en het stresshormoon cortisol doet pieken in het bloed. Voor risicopatiënten verhoogt dit de kans op een hartaanval, omdat de bloeddruk bijvoorbeeld een vetklonter kan loslaten die de aders blokkeren.
2) Jicht
Jicht is het meest pijnlijk rond 7 uur 's morgens, als het niveau urinezuur in het lichaam piekt. Urinezuur veroorzaakt jichtpijnen omdat het kristallen vormt rond de gewrichten, wat pijn veroorzaakt. 's Ochtends is er 2,8 keer zoveel urinezuur in het lichaam als om 11 uur 's avonds. Wellicht wordt urinezuur opgebouwd tijdens de slaap, wat verklaart waarom het rond het opstaan het ergst is.
3) Allergieën
Ook allergieën zijn het ergst 's ochtends, waarschijnlijk door de beweging wat stof, huisstofmijt en schilfers in de lucht gooi.
4) Migraine
Een migraine-aanval begint typisch tussen 8 en 10 uur 's ochtends en erg weinig tussen 8 uur 's avonds en 4 uur 's nachts. Het geheim hier is bloeddruk: die stijgt in de vroege uurtjes, doet de druk in de bloedvaten toenemen en kan zo pijn, misselijkheid en gezichtsverlies veroorzaken.
5) Artritis
Net als jicht is artritis en andere vormen van gewrichtspijnen het ergst 's ochtends. Mogelijke verklaring: door 's nachts stil te liggen, is het moeilijk om 's ochtends weer te bewegen. Een andere verklaring ligt bij de hoeveelheid cortisone die een lichaam produceert. Een traagwerkende ontstekingsremmer zou ervoor kunnen zorgen dat de pijn 's ochtends minder is.
6) Fit en soepel
Het beste tijdstip om te sporten of naar de kinesist te gaan is een uur 's middags: de lichaamstemperatuur piekt twee graden hoger dan 's ochtends, wat de spieren soepeler maakt en dus minder kans heeft op verwondingen.
7) Astma
Geen beter moment om je astmamedicatie te nemen dan twee uur of drie uur 's middags. Dit beschermt tegen een verergering van de aanval 's avonds. Het ergste moment is dan weer 4 uur 's nachts, door verandering in temperatuur en hormonen.
8) Paniekaanvallen
Paniek- of angstaanvallen hebben het meest kans rond drie uur 's middags, tot zo'n 7 uur 's avonds. 's Ochtends is er weinig kans: minder dan tien procent van de aanvallen doet zich voor vóór tien uur 's ochtends. De verklaring is dat het zenuwstelsel in de namiddag op volle toeren draait, of dat het een tijdstip is waarop typisch verschillende stressmomenten samenkomen.
9) Loopneus
Ietwat vreemd, maar wel wetenschappelijk onderbouwd: een loopneus doet zich volgens een canadese studie het vaakst voor in de late namiddag, zo rond een uur of vier. Verkoudheden en hoest laten zich dan ook het zwaarst voelen. De redenering is dat de antilichamen 's middags het minst actief zijn, waardoor de weerstand minder is en de symptomen de kans krijgen te verergeren.
10) Osteo-artritis
Van de late namiddag tot de vroege avond nemen de symptomen bij osteo-artritis toe. Om dit tegen te gaan, kan er best een ontstekingsremmer genomen worden rond de middag.
11) Zure oprispingen
Deze zijn minder aan de klok gebonden, maar een test met ochtendlijke en avondlijke innames van medicatie tonen aan dat 71 procent minder klachten had 's avonds tegenover slechts 42 procent 's morgens.
12) Maagzweren
Over het algemeen is er het meest last van een maagzweer 's avonds, als h et lichaam eten probeert te verteren. Medicatie is het meest effectief als die genomen wordt rond bedtijd.
13) Eczema
Zeventig procent van de mensen met ontstekingen aan de huid, waaronder psoriasis en eczema, rapporteren ergere symptomen laat in de avond. De verantwoordelijke zou een veranderende temperatuur van de huid zijn. Hoe warmer, hoe meer jeuk. Ook verliest de huid 's avonds heel wat vocht, wat de huid droger maakt en dus de kans op jeuk vergroot. Het geschuur van de lakens kan de irritatie nog vergroten, zeker omdat elke beweging meer huisstofmijt in de lucht katapulteert.
14) Weeën
Het piekmoment om te beginnen bevallen: 11 uur 's avonds. Een verandering in hormonenbalans is één mogelijke oorzaak, de andere is dat het lichaam vaak ontspannen is op dit moment. Sommigen argumenteren dat dit zo geëvolueerd is, zodat vrouwen onder de bescherming van de nacht en het donker in alle rust konden bevallen. (edp)
