Bij een pijnreactie grijpen we instinctief naar de plek waar het pijn doet. Terecht, zo blijkt, want een pijnlijke plek vasthouden, aanraken of er zelfs over wrijven, vermindert de pijn. De pijn wegmasseren werkt wel enkel als je het zelf doet, andere mensen blijven liefst ver weg.
Dat waren de conclusies na een experiment met vrijwilligers. Hun wijs- en ringvingers werd in warm water geplaatst terwijl hun middenvingers in een bad met koud water werd gehouden. Dit creëert de illusie dat de middelste vinger pijnlijk warm heeft.
De vrijwilligers werd gevraagd hun handen in het water te houden tot ze pijn ervoeren. Vervolgens moesten ze hun pijnervaring een cijfer op tien geven.
Pijnervaring
Als ze de pijnlijke middenvingers tegen elkaar konden drukken, daalde de pijnervaring met 64 procent. Als ze de handen uit elkaar moesten houden, of de hand van iemand anders aanraakten bleef de pijnbeleving dezelfde.
"Dit toont aan dat pijn niet enkel een signaal is van het lichaam naar de hersenen, maar ook de manier waarop de hersenen de pijnsignalen verwerken", legt Marjolein Kammers van University College Londen uit.
Interne kaart van het lichaam
Volgens Kammers wordt de 'interne kaart van het lichaam' in de hersenen gereset door de wonde aan te raken of te omklemmen. Die 'kaart' zou een sleutelrol spelen de pijnperceptie. Het bestaan ervan wordt bewezen door de fantoompijn van geamputeerden die soms pijn ervaren in een geamputeerd lichaamsdeel.
"De hersenen zijn soms zo in de war doordat de realiteit en de interne kaart niet op elkaar afgestemd zijn, dat ze pijn ervaren in een lichaamsdeel dat er niet meer is."
Spiegel
Fantoompijnen kunnen aangepakt worden door voor een speciale spiegel te gaan staan waarbij hun intacte lichaamsdeel wordt 'getoond' op de plaats van het geamputeerde deel. Dat creëert de illusie dat het lichaam terug twee armen, handen of voeten heeft, dat normaal kan functioneren. In veel gevallen verdwijnt de pijn dan. (edp)
