Milieuramp met zuur mijnwater dreigt in Zuid-Afrika

Een giftige vloed van zuur water uit de mijnen bedreigt de Zuid-Afrikaanse stad Johannesburg. Indien er niet wordt ingegrepen, kan het stijgende water tot aardbevingen, stroompannes en kanker leiden, waarschuwen experts.

Het zure water, de erfenis van 120 jaren mijnactiviteit rond Johannesburg, bevindt zich momenteel op zo'n 600 meter onder de oppervlakte maar stijgt aan een tempo van 0,4 tot 0,9 meter per dag. Dat betekent dat het binnen ruim anderhalf jaar de straten van Zuid-Afrika's grootste stad kan overspoelen.

Bikkelen om fondsen
Specialisten menen dat de stad het hoofd kan bieden aan de dreiging door een grote pompinstallatie in gebruik te nemen. De bouw van zo'n constructie duurt evenwel ongeveer een jaar, wat betekent dat de autoriteiten amper enkele maanden hebben om de vele nodige miljoenen bij elkaar te schrapen. Die zoektocht naar geld loopt niet van een leien dakje. De stad zit momenteel verwikkeld in aartsmoeilijke discussies met multinationals uit de mijnsector die jarenlang de natuurlijke rijkdommen uit de regio opdiepten. De overheid wil dat ze bijdragen om de gevolgen van de mijnbouw aan te pakken, maar dat leidt tot lastige gesprekken over wie moet betalen, en hoeveel moet worden opgehoest. Het prijskaartje van de totale werken wordt geraamd op zo'n 23 miljoen euro, bijna twintig keer meer dan de momenteel beschikbare fondsen.

Het zure mijnwater ontstaat in verlaten mijnschachten en tunnels, die langzaam vollopen met grondwater. Dat water oxydeert met zware metalen en ijzerpyriet. Zonder degelijke drainage dreigt dit water in waterwegen terecht te komen, waarna het gewassen vervuilt en omwonenden vergiftigt.

"Zo zuur als azijn"
Volgens activiste Mariette Liefferink is het water net zo zuur als citroensap of azijn en vormt het een 'enorme bedreiging' voor de stad en haar inwoners. Vooral het businessdistrict van Johannesburg, dat een aantal van de grootste bedrijven van het continent huisvest, wordt bedreigd. Indien het water het beton en het staal van de gebouwen aantast, kunnen deze enorme schade oplopen.

Armere inwoners van de stad voelen de gevolgen nu al. Velen onder hen leven op oude stortplaatsen van de mijnen, die vol liggen met kankerverwekkende metalen. Wanneer die in contact komen met het stijgende water, wordt het hele watersysteem vervuild. "De impact van deze ramp is enorm voor de regio", zegt Liefferink. "Na de klimaatwijziging is dit ongetwijfeld de belangrijkste dreiging waarmee we moeten afrekenen." (hlnsydney/tw)