Mieren jagen hongerige olifanten weg van bomen

In de Afrikaanse savanne halen mieren de bovenhand in hun strijd tegen 's werelds grootste landdieren, zeggen wetenschappers. Mieren zijn er succesvol als bewakers van acaciabomen.

Hongerige olifanten die een acacia willen leegplukken, riskeren dat hordes boze mieren in hun slurf uitzwermen. En dus laten ze die bomen met rust. De mieren spelen op die manier een belangrijke rol in het ecosysteem, een rol die tot voor kort over het hoofd werd gezien.

David en Goliath
"Dit is een echt David en Goliath-verhaal", glundert prof Todd Palmer van de University of Florida, een van de researchers. "Kleine miertjes, die elk zo'n vijf milligram wegen, nemen het op tegen reusachtige planteneters, waardoor ze bomen beschermen en een enorme invloed uitoefenen over hun leefwereld."

Onderzoekers kwamen tot de bizarre ontdekking nadat ze vaststelden hoe één specifieke acaciasoort, de Acacia drepanolobium, slechts sporadisch door olifanten werd geteisterd. "Dat was interessant omdat olifanten zich zo graag tegoed doen aan andere bomen", zegt Palmer.

De wetenschappers voerden vervolgens tests uit waarbij ze sommige 'beschermde' acaciasoorten miervrij maakten, en de mieren op een andere acaciasoort plaatsten. "Dat bewees dat de boomsoort niks te maken heeft met de appetijt van de olifanten", legt de prof uit. "De giganten bleven gewoon weg van eender welke boom die mieren herbergde."

Zwakke plek
De slurf van de olifanten blijkt de zwakke plek die hen extreem gevoelig maakt voor kleine aanvallers. De buitenkant van zo'n slurf is zeer sterk, maar de binnenkant is extreem gevoelig en zit vol zenuwuiteindes. "Begrijpelijk dat ze vermijden dat er massa's beestjes in hun slurf kruipen", zegt Palmer.

Blijft nog de vraag hoe de olifanten op voorhand weten op welke bomen er mieren zitten. Maar ook daarvoor hebben de reseachers een verklaring: de olifanten ruiken de aanwezigheid van de diertjes. "Nu we dat weten, kunnen we overwegen om de geur van mieren in te zetten bij de bescherming van bepaalde gewassen", zeggen de onderzoekers. (hlnsydney/tw)