UPDATE
Er komen vier verschillende onderzoeken naar het nucleair incident bij het Nationaal Instituut voor Radio-Elementen (IRE) in Fleurus. Telerad, het detectiesysteem van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) om gevaarlijke radioactieve waarden te meten, wordt verfijnd. Dat heeft minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael (Open Vld) gezegd in de commissie Binnenlandse Zaken en Volksgezondheid, die vandaag in het federaal parlement bijeenkwam.
Vier onderzoeken
Er komen vier verschillende onderzoeken: een politioneel of administratief onderzoek van het FANC naar het IRE, een onderzoek naar het IRE in opdracht van minister van Energie Paul Magnette, een intern onderzoek van de raad van bestuur van het FANC en een extern onderzoek naar het FANC in opdracht van Dewael. Volgens de minister moeten de onderzoeken zo snel mogelijk volledige duidelijkheid brengen over het incident.
Jodium
Voorts gaat het FANC Telerad verfijnen. Dat kan nu bijvoorbeeld geen of nauwelijks besmetting van jodium meten, waardoor Telerad het incident niet detecteerde. "We hadden al een budget voor vernieuwing van Telerad in 2009 en gaan dat programma nu wijzigen. We denken aan een speciaal meetnet rond IRE, met meetpunten die jodium detecteren. Voorts komen er nieuwe meetpunten rond de kerncentrale van Chooz en in de Westhoek", zei de directeur van het FANC.
Vertrouwensrelatie
Dewael benadrukte nog dat volgens de procedure de exploitant, in dit geval IRE, altijd zichzelf controleert en pas het FANC verwittigt bij problemen. "Een vertrouwensrelatie", noemde Dewael het. "Als de patiënt zijn ziekte echter niet signaleert, verlies je als arts belangrijke tijd. En als je je arts geen duidelijkheid verschaft, is het moeilijk de juiste diagnose te stellen en maatregelen te nemen", gebruikte Dewael een voorbeeld. Hij voegde er wel aan toe dat hij afwacht wie er nu precies de meeste verantwoordelijkheid draagt in dit dossier.
Draaiboek
De minister had het voorts nog over het bestaande draaiboek voor nucleaire incidenten dat aan de hand van deze zaak verder geëvalueerd en verfijnd zal worden en een extra controle die het FANC in de toekomst mogelijk wel kan doen. "Exploitanten zouden hun meetgegevens rechtstreeks aan het FANC kunnen geven, zodat die in real time kan controleren."
Verontwaardiging
In de commissie namen zowel oppositie als meerderheid de regering onder vuur voor het beheer van het nucleaire incident. Het feit dat het pas zo laat aan het licht kwam, wekte heel wat verontwaardiging op. Ook minister van Energie Paul Magnette (PS) moest het ontgelden voor zijn communicatie. Verschillende parlementsleden begrepen niet dat Magnette vlak na het bekendraken van het incident de bevolking op basis van zeer beperkte informatie geruststelde, terwijl het crisiscentrum later uit voorzorg opriep onder meer geen bladgroenten uit eigen tuin te eten.
Kort op de bal
Magnette antwoordde op de kritiek door te stellen dat hij nét zeer kort op de bal speelde door op basis van de beschikbare informatie snel te communiceren. "Toen ik van het FANC te horen kreeg dat alles leek mee te vallen, kon ik toch niet zeggen dat iedereen binnen moest blijven?", zei Magnette. "We hebben de volgende uren en dagen onze boodschap voortdurend aangepast aan de meest actuele informatie. Achteraf gezien hadden we misschien wel sneller stalen moeten nemen van bijvoorbeeld het gras."
Subcommissie
Servais Verherstraeten (CD&V) stelde voor een subcommissie in het leven te roepen die de nucleaire veiligheid verder zal opvolgen. Iets waar Dewael zich mee akkoord verklaarde. Maya Detiège (sp.a) noemde het voorstel een zoveelste vertragingsmanoeuvre. "Al meer dan een jaar beschikt deze meerderheid over de aanbevelingen van de parlementaire werkgroep Nucleaire Veiligheid. In plaats van die aanbevelingen nu eindelijk uit te voeren, wil CD&V plots een subcommissie oprichten om alles nog eens opnieuw te onderzoeken."
Spijt
In de commissie kwam ook Jean-Michel Vanderhofstadt, de CEO van IRE, aan het woord. Hij zei zijn spijt te willen betuigen aan de buurtbewoners en zijn werknemers. Hij kondigde ook aan dat hij de omwonenden van de fabriek vrijdagavond te woord zal staan in Fleurus. IRE zal volledig meewerken aan alle onderzoeken en zijn masterplan veiligheid nu versneld doorvoeren, luidde het nog. "Veiligheid is onze topprioriteit. Om de nodige maatregelen te nemen zullen we in de rode cijfers gaan", aldus nog Vanderhofstadt.
Voorzorgsmaatregelen
De voorzorgsmaatregelen in de zone van 0 tot 3 kilometer ten noordoosten van de site van het IRE blijven intussen behouden. De experts van de FOD's Binnenlandse Zaken, Volksgezondheid en Economie en van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) en het Voedselagentschap (FAVV, Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen) zijn vandaag opnieuw samengekomen om de situatie op te volgen.
Bladgroenten
De voorzorgsmaatregelen blijven dus gelden en dat tot zondag 7 september, tenzij de meetresultaten anders uitwijzen. Het gebruik in de bewuste zone van bladgroenten en fruit uit de tuin blijft afgeraden. Verdere metingen blijven gebeuren. De normale hygiëne-voorschriften, zoals de handen wassen, volstaan voor de bewoners die buiten zijn geweest.
Schildklier
Er wordt ook bevestigd dat het onderzoek van de schildklier bij ongeveer 1.250 inwoners van deelgemeente Lambusart in alle gevallen gunstig uitdraaide. Bij niemand werden sporen van radioactief jodium teruggevonden. De FOD Volksgezondheid en de gemeente Fleurus hadden het onderzoek maandag en dinsdag georganiseerd. Het nieuws werd dinsdag al bekendgemaakt door de gemeente. Het informatienummer (071/82.02.01) blijft behouden. (belga/lpb)
