Marina Silva naast haar opvolger Carlos Minc
De Braziliaanse president Lula da Silva
Het Braziliaanse regenwoud heeft onlangs weer een nieuwe klap gekregen. Minister Marina Silva, die door natuurbeschermers omschreven werd als de beschermengel van het woud, heeft de strijd opgegeven. Ze zegt dat haar groene stem het economische belang niet kan overtreffen. Haar ontslag betekent een ramp voor het regenwoud, want als de Braziliaanse regering zelfs maar een beetje interesse had voor milieuproblemen, dan was het dankzij Silva.
Moord
Het gigantische regenwoud wordt soms wel eens omschreven als de long van onze planeet. En zonder die long kan de aarde nu eenmaal niet ademen. Het woud is het slachtoffer van zware ontbossing en belanghebbende partijen deinzen er niet voor terug om geweld te gebruiken. Drie jaar geleden kwam de 73-jarige zuster Dorothy Stang om het leven toen huurmoordenaars haar neerschoten. De Amerikaanse non nam het op voor boeren die aan landbouw deden in harmonie met het regenwoud. Haar ideaal werd uiteindelijk haar dood en ze was niet het eerste slachtoffer. De vraag naar voedsel in de wereld wordt groter en het Amazonewoud blijft een aantrekkelijk gebied om als landbouwgrond te gebruiken.
Conflict
Vooral de export van vlees levert Brazilië veel geld op en dus is er gras nodig om het vee te laten grazen. Maar als de bomen verdwijnen, ontstaat een ander probleem. Geen enkel ander woud ter wereld absorbeert zoveel koolstofdioxide als het Amazonewoud. Het ontslag van minister Silva is een groot verlies voor het regenwoud. Ze vond dat ze in de regering te veel werd tegengewerkt. Het laatste conflict met de Braziliaanse president Lula da Silva ontstond toen hij een project goedkeurde om wegen en dammen aan te leggen in het woud. Een project waar Silva zelf mee bezig was, werd haar ontnomen ten voordele van een minister die iets meer met de Braziliaanse economie begaan was.
Ziek
Silva is de dochter van een arme rubbertapper. Ze groeide op in de natuur, haalde rubbersap van bomen en hield zich ook bezig met jagen en vissen. Door vervuild water liep ze een metaalvergiftiging op. Zo kwam ze in de grote stad terecht als 16-jarig meisje. Ze moest zichzelf nog leren lezen en slaagde er toch in om naar een universiteit te gaan. Ze werd een collega van milieuactivist Chico Mendes, die zich verzette tegen onteigening en zo de kant van indianen en rubbertappers koos. In 1988 werd Mendes brutaal vermoord. Door haar gezondheidsproblemen lag Silva vaak in het ziekenhuis. Toch werd ze in 1994 de eerste rubbertapper die in de Braziliaanse senaat mocht zetelen. Ze won allerlei prijzen voor haar inspanningen.
Keizer zonder bescherming
Niet overal wordt haar ontslag als een ramp beschouwd. Integendeel, het zou wel eens haar meest briljante zet kunnen zijn. "De keizer is zijn bescherming kwijt", zegt Roberto Smeraldi, hoofd van 'Friends of the Earth' in Brazilië. Hij heeft het over de Braziliaanse president die er nu alleen voor staat. Via Silva kon hij het voor de buitenwereld doen lijken of zijn beleid rekening hield met het regenwoud, maar in werkelijkheid deed hij niets wat de Braziliaanse economie kon schaden. Nu is hij zijn 'groene' luidspreker kwijt. Brazilië kreeg dan ook bakken kritiek na haar ontslag.
Opvolger
De opvolger van Silva is Carlos Minc. Hij wordt gerespecteerd voor zijn ecologische inspanningen in het zuiden van het land, maar heeft weinig of geen ervaring met de situatie in het Amazonewoud. Gemakkelijk zal het niet worden, want ook hij zal steeds weer botsen op het economische beleid van de regering. En milieubeschermers zullen voortdurend over zijn schouder meekijken en voor de nodige druk zorgen. Hij vroeg de regering al om een groter budget en de mogelijkheid om het leger in te zetten, maar de Braziliaanse president liet weten dat zoiets niet mogelijk is. Die president benadrukte onlangs nog dat het Amazonewoud van Brazilië is en dat de rest van de wereld zich niet moet moeien.
Natuurgebieden
Een nieuw rapport stelt dat één op de vijf gekapte bomen in het Amazonewoud uit beschermd natuurgebied komt. Daar is houtkap officieel verboden. Satellietfoto's bewijzen dat vorig jaar 22 procent van alle ontbossing in het regenwoud plaatsvond in indianenreservaten of ander beschermd gebied. "Het laat zien dat onze reservaten niet goed beschermd zijn", luidde de reactie van Carlos Minc. "Het op papier aanwijzen van een gebied volstaat niet om het behoud van het bos te garanderen." (gb)
