Ethanol kent wereldwijd een hype als ecologisch verantwoorde brandstof. Maar is ethanol wel echt zo groen als het lijkt? Bossen sneuvelen, de voedselprijzen stijgen en de opwarming van het klimaat neemt toe. Het is de keerzijde van biobrandstof.
Het Amazonewoud van Brazilië is één van de belangrijkste opslagplaatsen voor de koolstofdioxide die we uitstoten. Maar het woud is economisch niet interessant voor Brazilië. Het geluid van kettingzagen overheerst in het grootste regenwoud ter wereld. De bomen moeten wijken voor landbouwgrond. De populariteit van biobrandstoffen zorgt er alleen maar voor dat het Amazonewoud nog sneller sneuvelt dan voordien.
Geschenk voor politici
Voor politici zijn biobrandstoffen een geschenk. Brandstofprijzen stijgen haast iedere dag en biobrandstoffen zijn het stokpaardje van de groene revolutie in de technologie. Het is de ideale manier om te tonen dat ze bereid zijn om op zoek te gaan naar alternatieve energiebronnen. De voorbije tien jaar hebben de Verenigde Staten hun productie van ethanol vervijfvoudigd. Ook Europa heeft veel interesse in deze markt en Brazilië biedt zelfs geen gewone brandstof meer aan.
Voedsel of brandstof?
Maar terwijl biobrandstoffen geprezen worden als de brandstof van de toekomst, zijn ze eigenlijk heel schadelijk voor onze planeet. Niet alleen het milieu, maar ook de mens ondervindt de nadelen van biobrandstof. Landbouwproducten belanden in de benzinepomp, terwijl ze eigenlijk op ons bord zouden moeten liggen. Om een tank van een terreinwagen te vullen, is de hoeveelheid graan nodig die een persoon een heel jaar kan voeden. En dat roept vraagtekens op in een tijd waarin de stijgende voedselprijzen over de hele wereld voor hongersnood zorgen.
Ontbossing
Het lijkt nochtans allemaal heel mooi. Dankzij biobrandstoffen zouden we geleidelijk aan minder afhankelijk worden van olie. Maar om die biobrandstof te produceren, gaan landen meer uitstoten dan voordien. Indonesië steeg zelfs fel op de ranglijst van landen op basis van hun uitstoot. Bovendien moeten bossen sneuvelen om gewassen te telen en ontbossing zou verantwoordelijk zijn voor 20 procent van de uitstoot van koolstofdioxide. Als de ontbossing niet stopt, dreigt een ecologische ramp.
Suikerriet
Natuurlijk zijn niet alle soorten biobrandstof even schadelijk. Suikerriet heeft bijvoorbeeld geen negatieve impact op de voedselcrisis, maar toch blijft de impact op het milieu duidelijk zichtbaar. Ook biobrandstof op basis van afval heeft potentieel, maar de conclusie is volgens een studie in Science altijd dezelfde. Biobrandstoffen doen de uitstoot van schadelijke gassen toenemen, in sommige gevallen gaat het zelfs om een verdubbeling. Wetenschappers waarschuwen nu ze de gevolgen op de toenemende ontbossing hebben vastgesteld. Nochtans wil de Europese Unie het gebruik van biobrandstof stimuleren. Het ziet ernaar uit dat de ooit geprezen energie van de toekomst een ware pest voor de planeet kan worden.
Misverstand
In de VS is biobrandstof razend populair. Het blad Time merkt op dat de nieuwe Amerikaanse regering straks de ingeslagen weg zal blijven volgen. Toen de Democratische presidentskandidaten, Hillary Clinton en Barack Obama, nog in volle strijd waren voor de nominatie van de partij, lieten ze hun interesse in biobrandstof duidelijk blijken. In Iowa, het Mekka van de biobrandstof, kondigde Clinton aan dat alle benzinestations tegen 2017 biobrandstof moeten aanbieden. "Dit is de brandstof voor een veel mooiere toekomst", zei ze. Barack Obama bekritiseerde die uitspraak, niet omdat de impact dramatisch kan zijn, maar omdat ze die uitspraak pas deed toen ze stemmen begon te ronselen in Iowa. Ook de Republikeinse kandidaat John McCain verzette zich ooit tegen ethanol, maar noemt het vandaag een "vitale alternatieve energiebron".
Biobrandstoffen zijn allesbehalve een geschenk. En het zal ongetwijfeld nog lang duren voor de wereld beseft dat ze geen oplossing bieden voor global warming. Biobrandstoffen zijn integendeel een nieuw probleem geworden. (gb)
BEREKEN JOUW ECOLOGISCHE VOETAFDRUK