Een klimaatplan in Kopenhagen lijkt met de dag onwaarschijnlijker te worden. Op een VN-conferentie in New York werd duidelijk dat wereldleiders veel details naar 2010 willen verschuiven. Het is de bedoeling dat er op de belangrijke top in december een opvolger voor Kyoto gevonden wordt. De besprekingen schieten echter niet op en ook Barack Obama stelde gisteren teleur. Toch willen specialisten niet op het negatieve focussen.
De Chinese president Hu Jintao
De Franse president Nicolas Sarkozy
Prins Albert van Monaco
Op minder dan drie maanden voor de top in Kopenhagen was het klimaatplan in veel landen naar de achtergrond verschoven. Om de regeringsleiders wakker te schudden, wilde de VN op de eendaagse bijeenkomst in New York het symbolische startschot richting Kopenhagen geven. Iedereen lijkt wel te beseffen dat er iets moet gebeuren om de klimaatverandering aan te pakken, maar er is een gebrek aan initiatief. "Leiders willen tonen dat ze bereid zijn te handelen, maar iedereen doet mee aan dit 'chicken game'", zegt Susanne Droege van het Duitse Instituut voor Internationale Zaken en Veiligheid. Daarmee omschrijft ze de situatie zoals ze is: alle spelers willen niet als eerste toegeven en stevenen zo af op een collectieve nederlaag.
China of VS?
Alle ogen waren in New York gericht op de twee belangrijkste spelers, zeg maar de twee landen die de meeste impact hebben op de CO2-uitstoot. China verraste door als eerste met een belofte uit te pakken. President Hu Jintao beloofde dat zijn land tegen 2020 een "opmerkelijke hoeveelheid" van de CO2-uitstoot zal terugschroeven. De Amerikaanse president Barack Obama sprak dan weer over een globale aanpak van de klimaatverandering. Hij wil het risico op een "onomkeerbare catastrofe" vermijden, maar van Amerikaanse beloften was opnieuw geen sprake.
Uitstel
Het gevoel na de top in New York was niet uitsluitend negatief. Iedereen lijkt te beseffen dat er iets moet gebeuren en de klimaatverandering zal zonder twijfel een belangrijk agendapunt blijven. Het gevaar bestaat echter dat Kopenhagen niet langer als het ultieme beslissingsmoment wordt beschouwd. Op een top in Bali in 2007 besliste de wereld om een nieuw klimaatplan op te stellen in de Deense hoofdstad Kopenhagen. Die onderhandelingen vinden plaats van 7 tot 18 december. Voorlopig ziet het er echter naar uit dat de regeringen de details van zo'n plan naar 2010 willen uitstellen.
10 miljard dollar
Het Kyoto Protocol loopt in 2012 af en daarom willen landen lang op voorhand een opvolger klaar hebben. In het plan moeten stappen genomen worden om de CO2-uitstoot tegen 2020 omlaag te halen. Maar er zal ook over geld onderhandeld moeten worden, want wie zal voor de gevolgen van global warming moeten betalen? Dat kan volgens het Klimaatsecretariaat van de VN nog uitgesteld worden tot na Kopenhagen. Industrielanden zouden 10 miljard dollar op tafel moeten leggen om de ontwikkelingslanden hun goede wil te tonen. Die ontwikkelingslanden zullen op hun beurt hun toenemende CO2-uitstoot moeten inperken.
Obama: enkel mooie woorden
De leiders van de G20 komen op het einde van de week opnieuw samen in Pittsburgh, maar de kans is klein dat er daar oplossingen uit de bus zullen komen. Het verontrust specialisten vooral dat niemand het initiatief wil nemen. China was deze keer de uitzondering, maar vooral Obama stelt teleur. Volgens de Amerikaanse president heeft zijn land de voorbije acht maanden al meer gedaan om de CO2-uitstoot te verminderen dan op om het even welk moment in de geschiedenis. "Hoe onze generatie deze uitdaging aanpakt, zal beoordeeld worden door de geschiedenis. Als we falen, zetten we de toekomstige generaties op het spel en riskeren we een onomkeerbare catastrofe", zei Obama. Mooie woorden, maar ze bevatten weinig inhoud.
Maar ook China kreeg kritiek te slikken. Het land beloofde immers iets te doen aan de CO2-uitstoot, maar van concrete cijfers was eveneens geen sprake. Toch kunnen we een zekere vooruitgang zien, want vijf jaar geleden wilde China niet eens praten over global warming.
Europa wordt ongeduldig
En hoe zat het dan met de andere landen op de VN-conferentie? Japan beloofde tegen 2020 de CO2-uitstoot met 25 procent te verminderen tegenover 1990. Bovendien biedt het land nu meer hulp om ontwikkelingslanden te helpen om met de klimaatverandering om te gaan.
Europa wordt stilaan ongeduldig en wijst met de vinger naar de VS. Ze waren blij toen Obama beloofde om tegen de klimaatverandering te vechten, zeker na het beleid van zijn voorganger George W. Bush. De Europese staatshoofden beseffen intussen dat Obama er nooit in zal slagen een ambitieus klimaatplan door de senaat te krijgen voor december. De Amerikaanse president heeft het momenteel al lastig om zijn hervorming van de medische verzorging door te voeren. De Franse president Nicolas Sarkozy stelt daarom voor om in november een extra bijeenkomst te organiseren zodat iedereen goed voorbereid naar Kopenhagen kan vertrekken.
"Onvergeeflijk"
Ook VN-hoofd Ban Ki-moon hield een dubbel gevoel over aan de top in New York. Hij beseft dat de gesprekken heel langzaam verlopen. "Het is onvergeeflijk als we in Kopenhagen geen overeenkomst bereiken", zei hij. "Het is ook economisch kortzichtig en politiek onverstandig." (gb)
