Omdat er in Antarctica geen havens of kaaimuren zijn, blijft het expeditieschip liggen in Paradise Bay
en brengen zodiacs, grote rubberboten met buitenboordmotor, de passagiers naar en van wal.
De kennismaking met de bewoners van het witte continent wordt gretig op foto vastgelegd.
Een gigantische ijspiek breekt van een
gletsjer en valt met veel geraas in de baai.
De Hanseatic is het enige vijfsterrenexpeditieschip ter wereld en kan varen op plaatsen waar grotere cruiseschepen niet geraken.
Varen tussen de wonderlijke ijswereld van Antarctica
Op Antarctica is geen cultuur, alleen natuur. En wat voor natuur! De beste manier om de Zuidpool van zeer dichtbij te zien, is met een klein expeditieschip. Klein van formaat met een geringe diepgang die op plaatsen kan varen waar geen andere schepen kunnen komen. Aan land sta je oog in oog met de populairste bewoner van het witte continent: de pinguïn. Varen tussen de wonderlijke ijswereld van Antarctica is werkelijk de cruise van je leven.
Het is woensdagochtend. Het cruiseschip Hanseatic ontwaakt onder een dik pak sneeuw. Van het zuidpoollandschap valt niks te zien. Enkel het tv-scherm in de hut toont dat we in de Gerlache Strait varen. Het was immers baron Adrien de Gerlache die met de Belgica-expeditie heel wat van het Antarctisch schiereiland in kaart bracht. Het wemelt hier van Belgische namen: Brabant Island, Anvers Island, Flanders Bay. In 1897 had de driemaster Belgica een halfjaar nodig om Antarctica te bereiken. Wij vertrokken vijf dagen geleden uit Brussel, via Frankfurt, Buenos Aires en Ushuaia. In deze meest zuidelijke stad van onze planeet trokken we de deur van de wereld achter ons dicht en zetten met de Hanseatic koers naar het zuidpoolgebied.
Meer van Genève
Iedereen hield zijn hart vast voor de Drake Passage, bekend voor zijn zware stormen. De angst bleek ongegrond. Het leek wel alsof we het meer van Genève aan het oversteken waren. Gisteren werd van die rustige zeedag gebruik gemaakt om ons klaar te stomen voor de volgende dagen. Omdat er in Antarctica geen havens of kaaimuren zijn, beschikt de Hanseatic over 14 zodiacs. Dat zijn grote rubberboten met buitenboordmotor. Daar stap je natuurlijk niet zo maar in. Tijdens een briefing wordt haarfijn de juiste procedure uit de doeken gedaan. Het begint met een signaal van de kapitein. Als hij zegt dat de kust veilig is, mag de eerste van de twee groepen passagiers zich klaarmaken voor de landing. Een eerste stap is de juiste kledij aantrekken, zoals een waterdichte broek, muts, handschoenen en warme onderkleren. Aan boord krijg je laarzen, een parka en een automatisch zwemvest. Aan beide kanten van het schip is een kleedkamer waar laarzen kunnen gereinigd en gestockeerd worden. Dat is maar goed ook, want pinguïndrek heeft een nogal penetrante geur. Bovendien worden laarzen telkens chemisch ontsmet, om te vermijden dat ziektekiemen natuurlijke grenzen zouden overschrijden. Eens iedereen opgelijnd staat, kunnen de passagiers in kleine groepjes via een platform overstappen in een zodiac.
Nultolerantie
Ook als de zodiac de wal bereikt, is er een vast ritueel. Eén voor een mogen de passagiers over boord klauteren, om dan even door het water te waden. Bij de landingsplaats staan enkele plastic vaten waarin de reddingsvesten tijdelijk kunnen opgeborgen worden. Ze bevatten ook noodrantsoenen mocht er door een plotse weersverandering niet naar het moederschip kunnen teruggekeerd worden.
Omdat het witte continent nog ongeveer de laatste plek is op aarde die niet door de mens om zeep is geholpen, werd een gedragscode opgesteld om het gebied te beschermen. De rederijen mogen enkel kleine cruiseschepen met passagiers aan wal brengen Er geldt een nultolerantie voor afval en roken is aan land verboden. Val de dieren nooit lastig. Praat stilletjes. Raak geen dieren aan. Respecteer de instructies van de gidsen. Het is verboden souvenirs (keien, beenderen...) mee te nemen. Ooit probeerde iemand een pinguïn mee te smokkelen. Het moet een gek zicht geweest zijn, zo'n spartelende rugzak. De expeditieleider legt ook uit wat je moet doen als je plots door enkele pelsrobben wordt achtervolgd.
Pinguïns op foto
Maar vandaag ziet het er niet goed uit. De ontgoocheling bij het ontbijt is groot. Het lijkt alsof onze eerste Zuidpooldag onder een dikke sneeuwlaag zal verdwijnen. David Fletcher, de Britse expeditieleider, ziet geen reden tot paniek. Plots geschiedt het mirakel. Langzaam maar heel zeker trekt de hemel open. De Hanseatic glijdt rustig Paradise Bay binnen. Meteen worden de zodiacs te water gelaten. Even later begint de landing op de rotsen van Almirante Brown, een Argentijns onderzoeksstation. Voet aan wal zetten op Antarctica heeft iets bevreemdend. Hier en daar staan pinguïns met ogen vol vraagtekens te kijken naar die vreemde wezens met rode parka's. Een eenzame ezelspinguïn lijkt wel te poseren, maar als er naar zijn zin wat te veel fotocamera's beginnen te klikken, huppelt hij weg. Het is schattig om te zien. Pinguïns lijken op kleine mensjes. De biologe die naast me staat, weet te vertellen dat ze nu wat uitgeput lijken, omdat ze aan het ruien zijn en daardoor niet op voedseljacht kunnen.
Dwergvinvis op appel
Na de eerste stappen op Antarctica verkennen we per zodiac de baai. Ondertussen glinstert de zon op de ontelbare ijsblokken die in het water ronddobberen. Het ijs komt van de gigantische gletsjer die rechtstreeks in het water uitkomt. De zodiaccruise wordt beloond met een dubbel spektakel. Vlakbij de gletsjer wordt de motor stilgezet. We horen de zware ijsmassa kreunen. Even later breekt een gigantische ijspiek met veel geraas van de gletsjer, alsof een gebouw van tien verdiepingen instort. De Alaska-indianen noemen het 'de witte donder'. Als de vloedgolf weggeëbd is en de baai er weer rustig bij ligt, komt plots een dwergvinvis even goeiedag zeggen. Meteen stopt de bestuurder opnieuw de motor. Daar drijven we, te midden van een onvoorstelbaar mooi stuk natuur. Af en toe laat de dwergvinvis zijn sierlijke rug zien. Paradise Bay heeft zijn naam niet gestolen.
Alleen maar natuur
Bijna elke dag van de cruise wordt een voltreffer. Elk eiland, elke landing is anders. Op Antarctica is geen cultuur, alleen maar natuur. Maar wat voor een natuur! Ons drijvend luxehotel vaart ons naar het land van de koningspinguïns, de adéliepinguïns, de rotsspringerpinguïns, de zeeolifanten, de zeeluipaarden en pelsrobben. We worden afwisselend geëscorteerd door vinwalvissen of de majestueuze grote albatros met vleugels van 3,5 meter spanwijdte.
Helaas zijn er toch jammerlijke sporen van menselijke activiteiten. Tot de jaren zestig werd in de zuidelijke zeeën intensief aan walvisvangst gedaan. Het jaar 1931 was het hoogtepunt, met de vangst van 27.000 walvissen. Op Deception Island staan nog de overblijfselen van blubber kookinstallaties en olietanks. Het heeft iets huiveringwekkend om tussen de verroeste installaties te lopen. Maar de confrontatie heeft ook een positieve kant. Door de cruise groeit het besef hoe goed we voor het witte continent moeten zorgen. Als laatste stukje ongerepte natuur.
Super-de-luxe expeditieschip
Er zijn wel degelijke grote cruiseschepen van 3.000 passagiers die naar Antarctica varen. Neem dan maar een goede verrekijker mee, want je kan niet van het schip. Op die mastodonten is het alsof je de menukaart krijgt, maar nooit van het lekkere eten mag proeven. Antarctica moet je doen met een expeditieschip! De Duitse rederij Hapag-Lloyd (deel van TUI) beschikt over twee expeditiecruiseschepen: de Hanseatic, het enige vijfsterren expeditiecruiseschip ter wereld, en de Bremen (vier sterren).
De kenmerken:
- Kleine schepen voor maximaal 160 à 180 passagiers.
- Door de geringe diepgang komen ze op plaatsen waar geen andere schepen komen.
- De romp is gebouwd om door ijs te varen.
- Veertien zodiacs die toelaten om plaatsen te bereiken die enkel via het water toegankelijk zijn.
- Alle expeditiecruises worden begeleid door specialisten en wetenschappers. Zij geven lezingen en begeleiden de passagiers aan land.
- Expeditie ja, maar met een zeer hoog niveau aan comfort en gastronomie.
- Voertaal: Duits en Engels.
- Lang vooraf boeken, want interesse is groter dan aanbod.
- De prijs: sommigen zullen achterover vallen als ze de prijzen zien. Maar wat is 8.000 euro voor dé reis van je leven? Neem nu een cruise van drie weken naar de Zuidpool: inclusief alle excursies, vliegtuigen tot in Ushuaia, een team van wetenschappers en begeleiders, volpension, topgastronomie, luxueuze suites, polaire kledij enz.
- Sommige cruises worden door de Belgische Hapag-Lloyd partner Cruise Plus uit Sint-Niklaas begeleid. Info bij de reisagent, www.cruiseplus.be of op www.hlcruises.com.
