Eilanden voor elk seizoen

Strand, zon en terrassen zijn per traditie de troeven van de Waddeneilanden. Maar sport en cultuur zijn minstens zo belangrijk. Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog doen er alles aan om toeristen te trekken buiten juli en augustus, het klassieke hoogseizoen.

Lopers
Strandlopers zijn goud waard. Nee, niet de vogels waarover website vogelvisie.nl onder meer schrijft: ''In het najaar zijn op de Wadden vaak grote groepen bonte strandlopers te zien.'' Ook de menselijke variant, de hardloper, tref je vaak aan op Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog.

Alles vol
Het eerste weekeinde van november zat Terschelling vol. Wie een onderkomen zocht, klopte vergeefs aan. Uit eten gaan zonder reservering was in West-Terschelling onmogelijk. Rederij Doeksen had extra boten nodig voor het vervoer van de duizenden gasten die het eiland voor even weer de hectiek bezorgde van het hoogseizoen. En dat in de sombere, meestal natte en gure novembermaand.

Marathon
De oorzaak: voor de elfde keer was op het eiland de Berenloop, een wedstrijd over de klassieke 42,2 kilometer die zich afficheert als de mooiste en zwaarste marathon van Nederland. In totaal hadden zich vierduizend hardlopers ingeschreven en het merendeel kwam met familie, vrienden of clubgenoten voor enkele dagen naar het eiland.

Adventure Run
Hoogseizoen in het buitenseizoen: Schiermonnikoog en Ameland blijven niet achter. Schier heeft zijn Monnikenloop over vijftien kilometer, Ameland de Adventure Run, een halve marathon.

Seizoen verbreden
Strandlopers zijn maar één doelgroep die voor een verbreding van het seizoen moeten zorgen op de eilanden. Van juli en augustus alleen kan de omvangrijke toeristische infrastructuur niet meer bestaan.

Met evenementen en propaganda wordt de toerist verleid tot een eilandbezoek, juist in periodes dat de troeven van de Wadden - zon, zee en strand - niet uitgespeeld kunnen worden. Eilandmarketing moet ervoor zorgen dat het ook off season interessant is naar de eilanden te gaan.

Filmfestival
Kunst kan daar voor zorgen. Direct aansluitend op de Berenloop vindt op Terschelling een deel van het Noordelijk Filmfestival plaats. Het vanouds Leeuwarder festival zocht vorig jaar voor het eerst aansluiting bij de op het eiland ruimschoots aanwezige culturele infrastructuur.

Oerol, het jaarlijkse festival in het voorjaar, is Terschellings
voornaamste publiekstrekker. Het artistieke gehalte van de manifestatie is onomstreden, het Filmfestival lift erop mee.

Muziek
Ook Schiermonnikoog doet aan cultuur. Zo doet het eiland goede zaken met het Internationale Kamermuziekfestival in oktober. Goed voor veel goodwill, lovende kritieken en vooral: voor veel bezoekers.

Net als Terschelling met Oerol en Schier met de kamermuziek heeft Ameland met de Kunstmaand, een bonte verzameling voorstellingen, exposities en kunstprojecten, een goudmijn in handen. Kunst met soms verrassende verschijningsvormen.

''Bierstube''
Zo stijgt bij menige beschouwer de bloeddruk naar verontrustend hoge waarden bij het zien van het fraaie zeventiende-eeuwse kerktorentje van Nes dat is getooid met een groot bord ''Bierstube'', Duitse bierreclames, pijlen richting ''Biergarten'' en de aanduiding ''Eingang'' boven de deur.

Even lijkt de verbondenheid van Ameland met de Oosterburen een triest dieptepunt te hebben bereikt. Maar gelukkig: het is een confronterende kunstuiting, van een Berlijnse kunstenaar nota bene, die na een maand weer is verdwenen.

Oorlogskinderen
Duitsers en Ameland, het is een combinatie die stamt uit de jaren net na de Tweede Wereldoorlog. Toen werden busladingen bleekneusjes uit het Ruhrgebied naar het eiland gehaald ''zum anstärken''. Anno 2007 komen ze als opa's en oma's nog steeds, inclusief de Nachwuchs.

Zo was Terschelling de klassieke bestemming voor de Nederlandse jeugd in de naoorlogse jaren - toen campings nog gescheiden jongens- en meisjesvelden hadden.

Proost
Nog steeds haalt het eiland de pers met jongeren die complete vestingwerken rond hun kampeerplaatsen oprichten van lege
bierkratten. ''Excessen hebben we minder,'' zegt Visser. ''De jongeren blijven gewoon welkom. Het is alleen niet de doelgroep waarmee we ons willen profileren.''

Toeristen komen terug
Terschelling stak de laatste jaren veel onderzoek in het imago van het eiland. Toeristen komen vaker, maar korter, en blijken voor liefst tachtig procent herhalingsbezoekers te zijn. De jongeren van weleer komen als volwassenen nog steeds, maar zijn cultuur- en natuursnuivers geworden.

Belgen warm maken
Hetzelfde onderzoek wees uit dat voor het eiland nog een wereld te winnen was in het zuiden van Nederland en België. Een belangrijk deel van de marketing is nu op die gebieden gericht.

Rustige maanden
Na enkele jaren van (lichte) teruggang in het toerisme schijnt het tij te zijn gekeerd. Alleen in de maanden januari, februari en maart is het nog rustig, maar, zo zeggen ze op de eilanden: ''Die maanden zijn voor ons.''

Voetbal
Sport zorgde ook voor de meest opmerkelijke marketingactie van een eiland tot nu toe. Sinds dit seizoen speelt voetbalclub FC Groningen zijn uitwedstrijden in de eredivisie met Ameland.nl op de rug. Dat FC Groningendirecteur Hans Nijland in het huwelijk trad met een Amelandse, speelt daarin een rol.

Reacties
Het leverde het Friese eiland lacherige, sceptische en zelfs woedende reacties op. Burgemeester De Hoop verdedigt het (dure) besluit van zijn gemeente nog steeds met verve. ''We moesten aan namebranding doen,'' zegt hij. ''Gevraagd naar een waddeneiland noemden de meeste mensen Vlieland en Terschelling, terwijl Ameland de meeste toeristen trekt. De vorige sponsor, Bos Incasso, realiseerde een acht keer hogere omzetgroei. Dat hoeven wij niet, dat kunnen we niet eens aan.''

Aardgas
Nadrukkelijk afficheert Ameland zich ook als milieuvriendelijke gemeente, samen met grote energiebedrijven. De aardgaswinning bij het eiland is omstreden, maar het is geen pact met de duivel, stelt De Hoop.

''Natuur en leven gaan samen op. Het is niet te ontkennen dat het gas hier is, maar we kunnen er wel zo duurzaam mogelijk mee omgaan.''

Niet goedkoop
Bij alle inspanningen om toeristen juist buiten de seizoenen naar het eiland te halen, mag één ding niet vergeten worden, vindt burgemeester Jurrit Visser van Terschelling: ''De eilanden zijn behoorlijk duur geworden, daar moet je reëel in zijn.''

''Tel alles maar eens bij elkaar op: de boot, parkeerkosten, accommodaties. We moeten niet te elitair worden. We mogen
nooit vergeten dat Terschelling groot geworden is door Jan met de Pet.''

www.vvvterschelling.nl
www.vvvameland.nl
www.vvvvlieland.nl
www.vvvschiermonnikoog.nl