De helft van de koppels die medische hulp zoekt om zwanger te raken, had de vruchtbaarheidsproblemen kunnen vermijden door te stoppen met roken, te vermageren en om minder late leeftijd aan kinderen te beginnen. Momenteel zoekt één op de zes koppels (zo'n 17 procent) medische hulp. In 1993 was dit nog maar één op zeven (of 15 procent).
"De negatieve impact van leeftijd, vervuiling, roken en overgewicht op de eigen vruchtbaarheid en op die van het ongeboren kind, is nog te weinig gekend", aldus vruchtbaarheidsspecialisten.
Roken
Het merendeel van de vrouwen die roken, geraken wel zwanger, maar het duurt wel langer voor het zover is. Bij ivf-behandelingen is de situatie enigszins anders: bij actief én passief roken is de kans op slagen tot 50 procent lager.
Overgewicht
Ook overgewicht bemoeilijkt de conceptie. Bij licht overgewicht (een BMI (body mass index) vanaf 26) stijgt de kans op onvruchtbaarheid met 50 procent. Bij een BMI van meer dan 30 is de kans op onvruchtbaarheid meer dan drie keer zo groot.
PCO-syndroom
Overgewicht vergroot bovendien de kans op het PCO-syndroom (Polycystisch Ovarium Syndroom), waarmee naar schatting vijf tot tien procent van de Belgische vrouwen te kampen heeft en dat heel wat gezondheidsproblemen met zich meebrengt, zoals cysten op de eierstokken, overgewicht, acné, verhoogd risico op miskramen, op zwangerschapsdiabetes en hypertensie.
Vrouwen die aan dit syndroom lijden én overgewicht hebben, hypothekeren hun kans om spontaan of met hulp zwanger te geraken. Een gewichtsverlies van vijf tot tien procent zou de kans op een zwangerschap gevoelig kunnen verhogen.
Onderzoek heeft bovendien uitgewezen dat overgewicht en roken ook de toekomstige vruchtbaarheid van het ongeboren kind negatief beïnvloeden.
Leeftijd
De kans op een spontane zwangerschap wordt bovendien kleiner eens vrouwen ouder zijn dan 35 jaar. Een vrouw van 35 jaar heeft maandelijks maar 15 procent kans om zwanger te geraken, bij een vrouw van 40 is dat maar 5 procent. Het risico op aangeboren afwijkingen, zoals het syndroom van Down, vergroot eveneens naarmate vrouwen hun kinderwens uitstellen: een op de driehonderd bij 35-jarigen tegenover een op de honderd bij 45-jarigen.
Carrièreplanning
"Systematische preventie dringt zich dus op, net als politieke moed en nieuwe fertiliteitstechnieken", suggereert Petra De Sutter van het infertiliteitscentrum van het UZ in Gent. Ook wijst ze op het belang van carrièreplanning en de stimulatie van moederschap op 'jonge' leeftijd.
Sinds midden 2003 wordt een vruchtbaarheidsbehandeling grotendeels terugbetaald door de ziekenfondsen, waardoor het aantal behandelingen fors toenam. (belga/edp)
