Bloedbad bij raid Israëlische marine op hulpkonvooi Gaza

HLN update  Het scheepskonvooi 'Freedom Flotilla' is in internationale wateren aangevallen door de Israëlische marine en dat heeft tot een bloedbad geleid. Nadat één van de zes Turkse schepen het bevel negeerde om terug te keren, voerde de marine met de steun van helikopters een raid uit. Commandotroepen enterden het schip. Volgens het Israëlische leger zouden er minstens tien doden en een dertigtal gewonden zijn. Het Israëlische privé-tv-station Channel 10 heeft het zelfs over negentien doden en een strijd aan boord tussen de commando's en Palestijnse activisten. De schepen zijn onderweg naar de Gazastrook met hulpgoederen aan boord. Israël noemde het hulpkonvooi een provocatie, maar betreurt wel dat er doden zijn gevallen bij de aanval.

Aan boord van de zes schepen zijn meer dan 700 pro-Palestijnse activisten. De schepen vervoeren zo'n 10.000 ton aan hulpgoederen. Gisteren waren uit de haven van Haïfa verschillende Israëlische patrouilleschepen uitgevaren om het konvooi te onderscheppen. Volgens 'Free Gaza' trokken de opvarenden bij het zien van de Israëlische schepen hun reddingsvest aan. Hamas toonde vanmorgen beelden van gewonden en van de commando's die neerdaalden op een van de schepen.

Aangevallen met messen en bijlen
Volgens Channel 10 werden de Israëlissche commando's aangevallen met onder meer messen en bijlen en begonnen ze toen te schieten. Er zouden zes soldaten naar het ziekenhuis afgevoerd zijn. Eén van hen is zwaargewond. Volgens de Israëlische openbare radio is door militaire censuur de verspreiding verboden van alle informatie over de slachtoffers en gewonden die overgebracht worden naar ziekenhuizen na de raid. Het is wel duidelijk dat de situatie helemaal uit de hand is gelopen, omdat de commando's veel minder tegenstand hadden verwacht bij hun raid.

Twee Belgische vrouwen
Mogelijk zijn er dus ook Israëli onder de slachtoffers. Er varen ook twee Belgische vrouwen mee met het hulpkonvooi, maar zij zaten niet op het aangevallen schip. De internationale verontwaardiging over de actie is al groot. In Turkije werd de Israëlische ambassade door de woedende menigte met stenen bekogeld. Ankara heeft inmiddels de Israëlische ambassadeur op het matje geroepen. Turkije heeft ook beslist zijn ambassadeur uit Israël terug te roepen, zo heeft de Turkse vicepremier Bulent Arinc bekendgemaakt.
 
Geënterd
De organisatoren meldden dat de marine het konvooi voor de keuze stelde: hen volgen naar de haven van Ashdod of uiteindelijk geënterd worden. Verantwoordelijken van het konvooi zouden aangedrongen hebben om toch Gaza te bereiken. Indien de schepen verder koers zetten, zouden ze geënterd kunnen worden alvorens de kustlijn te bereiken. Dat gebeurde dus ook. "Ze negeerden het bevel om uit verboden wateren te blijven", zegt een Israëlische bron. "De commando's daalden vanuit een helikopter neer op het schip", getuigt Audrey Bomse, woordvoerster van Free Gaza Organization aan het Duitse persagentschap dpa. Er zou geschoten zijn en traangas zou gebruikt zijn.
 
Technische problemen
Volgens plan zou het konvooi vanochtend de kust van Gaza moeten bereiken. De schepen verlieten gisteren in de namiddag Cyprus waar ze eerder geconfronteerd werden met technische en diplomatieke problemen.

Betogers
Op het belangrijkste plein van de Turkse stad Istanbul hebben meerdere duizenden mensen gemanifesteerd tegen de Israëlische raid. "Dood aan Israël!", "Turkse soldaten, vertrek naar Gaza", scandeerden de betogers op het Taksimplein waar een omvangrijke politiemacht is ontplooid. Eerder op de dag hadden zowat 400 manifestanten voor het Israëlisch consulaat slogans tegen de joodse staat geroepen en stenen gegooid naar het gebouw. De politie jaagden de betogers daarna weg. In de hoofdstad Ankara manifesteerden iets minder dan 200 mensen voor de residentie van de Israëlische ambassadeur die onder bescherming staat van de politie.

In de Gazastrook hebben duizenden Palestijnen gedemonstreerd tegen de Israëlische aanval. In Gaza-stad hebben zich in de loop van de ochtend onafhankelijke samenkomsten gevormd, nabij de vissershaven waar het konvooi zou aankomen en voor de plaatselijke zetel van de Verenigde Naties. Na de middag waren er her en der in de Gazastrook ook andere manifestaties waartoe was opgeroepen door Hamas, door de Fatah van de Palestijnse president Mahmoed Abbas en door de Islamitische Jihad. De regering van Hamas in Gaza heeft opgeroepen om vanaf morgen een algemene staking te houden.

In Beit Omer, een stad nabij Betlehem, hebben zowat een honderdtal Palestijnse betogers stenen gegooid naar Israëlische soldaten, zo heeft de krant Jerusalem Post bericht. De militairen riposteerden met "methoden om een menigte uiteen te drijven".

Griekse boten
Het Griekse schip Sfendoni dat deel uitmaakte van de humanitaire vloot voor Gaza is in de nacht "met echte kogels" beschoten vanuit Israëlische helikopters en opblaasbare bootjes, zo heeft de aan het konvooi deelnemende Griekse ngo "Een schip voor Gaza" vandaag gemeld. Een ander Grieks schip, de Elefthéri Mesogeio, is later ook door de Israëlische marine geënterd. De twee Griekse boten zijn samen met het Turks schip Mavi Marmara aangevallen in internationale wateren 80 mijl uit de kust.

Stadscentra vermijden
Het Israëlisch terrorismebestrijdingsbureau dat afhangt van de diensten van de eerste minister, heeft de Israëli's opgeroepen geplande bezoeken aan Turkije uit te stellen, uit vrees voor uitingen van vijandigheid na de aanval op de humanitaire vloot voor Gaza. De Israëli's in Turkije zijn opgeroepen binnen te blijven, stadscentra te vermijden en weg te blijven van plaatsen waar er manifestaties zijn, plus de ontwikkelingen te volgen.

Misdaadauteur
De Zweedse misdaadauteur Henning Mankell was een van de manifestanten op de humanitaire vloot voor Gaza, zo heeft zijn Duitse uitgever bekendgemaakt. De bedenker van "Wallander" schrapte ook een promotiebezoek aan Zwitserland en Duitsland. Uitgever Paul Zsolnay in München zegt geen details te hebben over de toestand van Mankell of waar hij vandaag juist was. De organisatie Free Gaza zegt dat de schrijver aan boord van de Marmara was toen dit schip door de Israëli's werd bestormd.

Verenigde Staten
De VS "betreuren het verlies aan mensenlevens" en de gewonden na de Israëlische aanval, maar willen de omstandigheden van de "tragedie" kennen, zo heeft het Witte Huis vandaag meegedeeld. De mededeling van woordvoerder William Burton is de eerste officiële reactie van de VS op het gebeuren nabij Gaza. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wordt morgen bij president Barack Obama op het Witte Huis in Washington verwacht.

Rusland
In een communiqué van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Moskou de Israëlische aanval op een humanitair scheepskonvooi voor Gaza een "grove schending" van het internationaal recht genoemd. Naast een veroordeling spreekt Rusland ook zijn diepe bezorgdheid uit over het feit dat deelnemers aan het konvooi zijn gedood en gewond. De zaak vraagt om opheldering, aldus het communiqué.
 
Syrië en Libanon
Arabische staten zoals Syrië en Libanon gewaagden van een "afschuwelijke misdaad waarbij de meest fundamentele normen van menselijkheid en het internationaal recht met voeten worden getreden". Sommige Arabische staten, onder wie ook Syrië en Libanon, spraken de vrees uit dat er een nieuwe oorlog dreigt. De Samenwerkingsraad van de Golfstaten spreekt van "staatsterrorisme". De Arabische Liga ziet in het gebeuren het bewijs dat de joodse staat geen vrede wil en dat "het tot niets dient met Israël over vrede te onderhandelen".
 
Voor morgen is er een spoedbijeenkomst van de Arabische Liga gepland. Libanon en de Verenigde Arabische Emiraten willen een spoedbijeenkomst van de VN-Veiligheidsraad. (belga/afp/dpa/kh/ddh)