UPDATE Vanaf 2013-2014 worden de academische hogeschoolopleidingen volledig geïntegreerd in de universitaire structuur. De ministerraad van de Vlaamse regering bereikte daarover vrijdag een akkoord. Ministers van Onderwijs Pascal Smet en van Wetenschap Ingrid Lieten lichtten de beslissing vandaag toe.
In zeven studiegebieden zullen de zogenaamde 2-cycli- of academische opleidingen van de hogescholen volwaardige universitaire opleidingen worden. Het gaat om architectuur, gezondheidszorg (kinesitherapie), industriële wetenschappen en technologie, biotechniek, productontwikkeling, toegepaste taalkunde (vertaler-tolk) en handelswetenschappen en bedrijfskunde.
De nautische wetenschappen blijven in handen van de gespecialiseerde Hogere Zeevaartschool in Antwerpen en ook de opleidingen in muziek en podiumkunsten en audiovisuele en beeldende kunst blijven in de hogescholen. Voor het hoger kunstonderwijs worden binnen de hogescholen "schools of arts" ingericht, autonome structuren binnen de hogescholen met medebestuur van de universiteiten.
Regionale spreiding
Concreet betekent de integratie dat de universiteiten verantwoordelijk worden voor het onderwijs- en onderzoeksbeleid, de kwaliteitszorg voor onderwijs en onderzoek, het personeelsbeleid en het uitreiken van diploma's in deze opleidingen. Dit betekent evenwel niet noodzakelijk dat de opleidingen fysiek naar de universiteiten verhuizen. "In het kader van de democratisering moet de regionale spreiding van de opleidingen blijven bestaan", zegt onderwijsminister Smet. Zo moet het mogelijk blijven om bijvoorbeeld in Kortrijk een opleiding tot industrieel ingenieur te volgen.
Sinds 2003 wordt het landschap van het hoger onderwijs stapsgewijs hervormd. Dat begon met de invoering van de bachelor-masterstructuur en de oprichting van associaties, waarbinnen hogescholen en universiteiten samenwerken voor de academische opleidingen in de hogescholen. Vanaf het academiejaar 2013-2014 worden de universiteiten volledig bevoegd voor die opleidingen.
Transparantere diploma's
"De integratie heeft tal van voordelen", zegt Smet. "Het achterhaalde en nauwelijks uit te leggen verschil tussen de 'academische opleidingen' aan de universiteiten en de 'opleiding van academisch niveau' in de hogescholen wordt opgeheven." De diploma's worden daardoor transparanter voor studenten, werkgevers en andere betrokkenen, klinkt het. Een aantal opleidingen, zoals die van industrieel ingenieurs of vertalers, worden nu volldig naar waarde geschat en de professionele bachelors (hogeschoolopleidingen van 3 jaar) kunnen tot volle ontplooiing komen, aldus Smet. Minister van Wetenschap Lieten wijst erop dat een versnippering van de onderzoeksmiddelen vermeden wordt.
Met de hervorming van het hoger onderwijs zijn tal van maatregelen gemoeid. Zo moeten de decretale bevoegdheden en personeelsstatuten van universiteiten en hogescholen aangepast worden. Een belangrijke inhoudelijke aanpassing is het versoepelen van de taalregeling. Zo zal in de toekomst in de bachelors tot 30 studiepunten in een andere taal gegeven mogen worden. Voor masters wordt het mogelijk om een hele opleiding in een andere taal te geven. "Daar waar het een meerwaarde is, zoals bijvoorbeeld in een opleiding internationaal recht, moet het mogelijk zijn de lessen in het Engels te geven", aldus Smet.
Er wordt ook ingezet op een verdere democratisering van het hoger onderwijs, door voldoende regionale spreiding en een versterking van de studie- en trajectbegeleiding. Smet stelt nadrukkelijk dat een verhoging van het studiegeld, zoals door sommigen voorgesteld, niet aan de orde is.
Meer financiering
"Dit is geen cosmetische operatie", zegt Smet. "Ze gaat gepaard met een belangrijke versterking van de financiering voor het onderwijs en het onderzoek." Zo investeert de Vlaamse regering tegen 2014 42 miljoen euro voor onderwijs en onderzoek, bovenop het zogenaamd "constant beleid". 29,1 miljoen komt vanuit de bevoegdheid onderwijs en 12,9 miljoen komt van wetenschap en innovatie. "Met het geld kunnen er deze legislatuur 131 nieuwe onderzoekers bijkomen", zegt wetenschapsminister Lieten.
Smet voorziet een extra bijdrage van 6,5 miljoen euro voor het hoger onderwijs in Brussel, dat om "strategische redenen" extra aandacht verdient. "Jongeren die in Brussel studeren, blijven nadien hangen en zorgen ervoor dat er voldoende Nederlandstalige inwoners in Brussel blijven", aldus Smet, ook bevoegd voor Brussel.
Smet benadrukt dat de hele hervorming breed gedragen is, met name door het Vlaams parlement, dat daarover in een nota aanbevelingen deed. Smet heeft die nota in grote lijnen gevolgd. Nu de regering beslissingen genomen heeft over de principes, kunnen de decretale voorbereidingen beginnen, om tegen 2012 de nodige decreten goed te keuren. (belga/sps)
